Toplantı sonrasında yapılan açıklamada, tarafların diplomatik çözüm arayışını sürdürdüğü ve müzakerelerde önemli ilerleme sağlandığı ifade edildi.

Dördüncü tur Viyana’da yapılacak

Ummanlı Bakan el-Busaidi, görüşmelerin yapıcı geçtiğini belirterek teknik düzeydeki temasların önümüzdeki hafta Viyana’da devam edeceğini açıkladı. Bu gelişme, iki ülke arasında uzun süredir devam eden gerilime rağmen diplomatik temasların sürdüğünü ortaya koydu.

Yetkililer, tarafların kendi başkentlerinde yapacağı değerlendirmelerin ardından yeni müzakere turunun başlayacağını belirtti.

Nükleer müzakereler saldırılar sonrası yeniden başladı

ABD ile İran arasındaki görüşmeler, İsrail ve ABD’nin Haziran 2025’te İran’a yönelik saldırılarının ardından kesintiye uğramıştı. Süreç, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin diplomatik girişimleri ve Umman’ın arabuluculuğu sayesinde yeniden başlatıldı.

Taraflar ilk olarak 6 Şubat’ta Umman’da dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi. Daha sonra müzakereler Cenevre’de devam etti ve üçüncü tur görüşmeler yaklaşık üç saat süren oturumlarla tamamlandı.

Tarafların temel talepleri farklılık gösteriyor

İran, nükleer programını uluslararası sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında ekonomik yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. Buna karşılık ABD, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen sonlandırmasını ve mevcut yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ülke dışına çıkarmasını istiyor.

Bu temel görüş ayrılıkları, müzakerelerin en kritik başlığını oluşturuyor.

ABD donanması bölgedeki varlığını artırdı

Diplomatik temaslar devam ederken, ABD Donanması bölgedeki askeri varlığını güçlendirdi. Açık kaynaklara göre ABD’nin, Akdeniz, Umman Denizi ve Basra Körfezi çevresinde toplam 23 savaş gemisi bulunuyor.

Bu konuşlandırma kapsamında uçak gemileri, muhripler, lojistik destek gemileri ve kıyı muharebe gemileri görev yapıyor. Bu askeri unsurlar, ABD’nin bölgedeki operasyonel kapasitesini ve caydırıcılığını artıran önemli unsurlar arasında yer alıyor.

Uzmanlar, artan askeri hareketlilik ile diplomatik görüşmelerin eş zamanlı yürütülmesinin, tarafların hem müzakere hem de caydırıcılık stratejisini birlikte sürdürdüğünü gösterdiğini değerlendiriyor.

Açık kaynaklı uçuş verilerine göre ABD, son 48 saat içinde bölgedeki askeri varlığını güçlendiren adımlar attı. Virginia’daki Joint Base Langley-Eustis’ten kalkan 6 adet F-22 savaş uçağı İngiltere’deki RAF Lakenheath Üssü’ne konuşlandırıldı.

Ayrıca Katar’daki El Udeid Hava Üssü’nde görev yapan bir RC-135 Rivet Joint sinyal istihbarat uçağının Girit’e transfer edildiği bildirildi. Hürmüz Boğazı çevresinde devriye görevleri kapsamında P-8 Poseidon deniz devriye uçaklarının da bölgede aktif olduğu kaydedildi.

16 Şubat’ta RAF Lakenheath’ten 18 adet F-35 savaş uçağının yakıt ikmal tankerleri eşliğinde bölgeye yönlendirildiği belirtilirken, İngiltere’deki RAF Mildenhall Üssü’ne de iki adet E-3 Sentry erken uyarı ve komuta kontrol uçağının gönderildiği ifade edildi.

Analizlere göre bu askeri hareketlilik, ABD’nin daha önce İran’a yönelik operasyon dönemlerinde kullandığı konuşlandırma modeline benzerlik gösteriyor.

Altın güvenli liman talebiyle yükseldi

Jeopolitik risklerin artması, yatırımcıların güvenli liman olarak görülen altına yönelmesine neden oldu. Ons altın, yüzde 2’nin üzerinde yükselerek yeniden 5 bin dolar seviyesine yaklaştı ve gün içinde 4.997 dolar civarını test etti.

Daha önce kısa süreli gerilemeyle 4.842 dolar seviyesine kadar inen altın, artan belirsizlik ortamıyla birlikte yeniden yükseliş eğilimine girdi. Ons altın, 29 Ocak’ta 5.594 dolar ile tarihi zirvesini görmüştü.

Bitcoin’de düşüş ve “birikim” tartışması

Kripto para piyasasında ise ters yönlü bir hareket gözlendi. Bitcoin, yüzde 2’den fazla değer kaybederek 67 bin dolar seviyesine geriledi. Son bir ayda yaklaşık yüzde 29 düşüş yaşayan Bitcoin’in dip seviyeye ulaşıp ulaşmadığı yatırımcılar arasında tartışılıyor.

Kripto para analisti Altcoin Sherpa, Bitcoin’de yaşanan sert düşüşün ardından satış baskısının önemli ölçüde azaldığını belirtti. Sherpa, piyasanın “birikim aşaması” olarak adlandırılan yeni bir döneme girmiş olabileceğini ve bu sürecin haftalar ya da aylar sürebileceğini ifade etti.

ABD-İran geriliminin seyrinin, önümüzdeki dönemde hem küresel piyasalar hem de emtia ve kripto para fiyatları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Cenevre’de gerçekleştirilen ikinci tur dolaylı görüşmelerin ardından tarafların belirli konularda uzlaşmaya vardığı ve müzakerelere devam etme konusunda anlaşma sağladığı bildirildi. IRNA’nın aktardığına göre, Umman’ın arabuluculuğunda yapılan ve yaklaşık üç buçuk saat süren görüşmeler sonrasında, anlaşmaya varılan başlıkların detaylarının değerlendirilmesi için tarafların ülkelerine döneceği ve ilerleyen günlerde yeniden bir araya geleceği belirtildi.

Ons ve gram altında düşüş

Anlaşmaya yönelik iyimser beklentiler, güvenli liman varlıklarına olan talebi azalttı. Bu gelişmenin ardından ons altın 4 bin 894 dolara kadar geriledi. Gram altın ise 6 bin 682 lira seviyesine indi.

Yurt içinde altın fiyatlarındaki son durum şöyle:

• Gram altın: 6 bin 938 liradan 6 bin 885 liraya düştü
• Çeyrek altın: 11 bin 768 liradan 11 bin 668 liraya geriledi
• Cumhuriyet altını: 47 bin 951 liradan 47 bin 567 liraya indi
• Tam altın: 47 bin 83 liradan 46 bin 699 liraya düştü
• Yarım altın: 23 bin 542 liradan 23 bin 329 liraya geriledi

Gümüşte yüzde 3’ü aşan kayıp

Gümüş fiyatlarında da benzer bir düşüş yaşandı. Gümüşün gram fiyatı yüzde 3,21 azalarak 104,24 liraya inerken, ons gümüş yüzde 3,80 düşüşle 73,70 dolar seviyesine çekildi.

Bitcoin de geriledi

Jeopolitik risklerin azalacağı beklentisi kripto para piyasasını da etkiledi. En yüksek işlem hacmine sahip kripto para birimi Bitcoin, anlaşma haberinin ardından yüzde 2,01 değer kaybederek 67 bin 45,3 dolara geriledi.

Uzmanlar, jeopolitik gerilimin azalmasına yönelik her olumlu gelişmenin, yatırımcıların güvenli liman olarak gördüğü altın ve benzeri varlıklara olan talebi zayıflatabileceğini belirtiyor.