ABD’nin Hürmüz Boğazı ve çevresinde İran’a yönelik askeri operasyonlarını sürdürmesi, bölgedeki gerilimi yeni bir seviyeye taşıdı. Tahran yönetimi ise Washington’un bölgedeki askeri varlığına yönelik misilleme saldırılarını sürdürüyor.

Bu kapsamda İran, Ürdün’de bulunan ABD askeri üssünü yeniden hedef aldı. Ateşlenen füzelerin Tebriz semalarında ilerlediği anlara ait görüntüler sosyal medyada paylaşılırken, Ürdün’de hava savunma sistemleri alarma geçti ve birçok bölgede siren sesleri duyuldu.

Bölge Alarm Durumuna Geçti

Füze saldırısının ardından Ürdün’de güvenlik önlemleri artırılırken, saldırının hedefindeki ABD üssüyle ilgili resmi makamlar tarafından henüz kapsamlı bir hasar açıklaması yapılmadı. Olayın ardından bölgede hareketlilik dikkat çekerken, gelişmeler yakından takip ediliyor.

Önceki Saldırıda ABD Askerleri Hayatını Kaybetmişti

İran’ın daha önce Ürdün’deki Muvaffak Salti Hava Üssü’nü hedef alan saldırısında iki ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirilmişti. Son saldırının ardından olası can kaybı veya yaralanmalara ilişkin resmi açıklamaların ilerleyen saatlerde yapılması bekleniyor.

Trump’tan İran’a Sert Mesaj

ABD Başkanı Donald Trump, önceki saldırılarda yaşamını yitiren Amerikan askerlerine ilişkin yaptığı değerlendirmede İran’a sert ifadelerle yüklendi. Trump, ABD askerlerinin hayatını kaybetmesi nedeniyle İran’ın “çok ağır bir bedel ödeyeceğini” belirterek, Washington’un gerekli karşılığı vereceğini ifade etti.

Bölgede karşılıklı askeri hamlelerin sürmesi, Orta Doğu’da daha geniş çaplı bir çatışma ihtimaline yönelik uluslararası endişeleri de artırıyor.

İran basınında yer alan haberlere göre, Tahran yönetimi, bölgede yaşanan son çatışmalar nedeniyle planlanan teknik görüşmelere katılmama kararı aldı. Konuya yakın kaynakların Wall Street Journal gazetesine verdiği bilgilere göre, İsviçre’de devam etmesi beklenen müzakere süreci güvenlik gerekçesiyle durduruldu.

İran devlet televizyonuna konuşan yetkililer de pazar günü gerçekleştirilmesi planlanan toplantının iptal edildiğini doğruladı. Tarafların yeni görüşme takvimine ilişkin ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

ABD’den Hürmüz Boğazı Mesajı

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası deniz taşımacılığının güvenliğinin korunmasının önemini vurgulamayı sürdürüyor. Haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın haziran ayında imzaladığı mutabakat zaptında İran’ın boğazı ticari gemilerin geçişine açık tutma yükümlülüğüne dikkat çekildi.

ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz da yaptığı açıklamada, İran’ın uluslararası deniz trafiğini tehdit etmesi halinde Washington’un İran’ın askeri hedeflerine yönelik operasyonlarını sürdüreceğini ifade etti.

Wall Street Journal: Görüşmeler Belirsiz Süreyle Ertelendi

Wall Street Journal’ın haberinde, ABD ile İran arasında gelecek hafta İsviçre’de yapılması planlanan yeni müzakere turunun süresiz olarak ertelendiği öne sürüldü. Haberde, ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın buna karşılık bölgedeki ABD üslerini hedef almasının diplomatik süreci çıkmaza sürüklediği belirtildi.

İddiaya göre taraflar, yeni görüşmelerin ne zaman başlayacağı konusunda henüz ortak bir takvim oluşturmadı.

Bölgesel Gelişmeler Süreci Etkiledi

Diplomatik sürecin durmasının, ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında imzalanan çerçeve anlaşmasının ardından yaşanması dikkat çekti. Anlaşmanın, İsrail’in kontrolündeki bazı bölgelerin kademeli olarak Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne devredilmesini öngördüğü ifade edilirken, uluslararası değerlendirmelerde bu gelişmenin Washington ile Tahran arasındaki dengeleri etkileyebileceği yorumları yapıldı.

Karşılıklı Saldırılar Tansiyonu Yükseltti

Son günlerde iki ülke arasında askeri gerilim de yeniden tırmandı. ABD ordusu, İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında seyreden bir tankere insansız hava aracıyla saldırı düzenlediğini açıklayarak buna karşılık İran’daki bazı askeri hedefleri vurduğunu duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın ateşkesi ihlal ettiğini savunarak, gerekmesi halinde askeri operasyonların genişletilebileceği yönünde açıklamalarda bulundu.

İran ise ABD’nin saldırılarına misilleme olarak Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerinin füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını açıkladı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Washington’un ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek mevcut diplomatik sürecin tamamen durdurulacağı uyarısında bulundu.

Hürmüz Boğazı küresel enerji piyasalarının odağında

ABD ile İran arasında yaşanan gerilim sürecinde stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzı açısından kritik bir gündem maddesi haline geldi. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği su yolunda yaşanan aksaklıklar, petrol fiyatlarında dalgalanmaya ve uluslararası deniz taşımacılığında belirsizliklere neden oldu.

Son dönemde diplomatik temasların hız kazanmasıyla birlikte ateşkes ve kalıcı çözüme yönelik müzakereler devam ederken, Boğaz’ın güvenli şekilde yeniden uluslararası geçişlere açılması da gündemde yer alıyor.

Trump: “İran en üst düzey nükleer denetimlere onay verdi”

Donald Trump, yaptığı açıklamada İran’ın gelecekte kapsamlı ve eksiksiz nükleer denetim mekanizmalarını kabul ettiğini savundu. Bu kararın nükleer faaliyetlerin uluslararası düzeyde denetlenmesini sağlayacağını belirten Trump, aksi bir durumda müzakerelerin sona ereceğini ifade etti.

Trump, İran’ın attığı bu adım ve yürütülen görüşmeler doğrultusunda Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasına onay verdiğini açıkladı.

“Gerekirse deniz ablukası yeniden uygulanabilir”

ABD Başkanı, mevcut tabloda yeni bir deniz ablukası ihtimalinin düşük olduğunu dile getirirken, şartların değişmesi halinde bu seçeneğin yeniden gündeme gelebileceğini söyledi. Böyle bir durumda deniz trafiğinin yeniden durdurulabileceğini belirten Trump, alınacak kararların müzakerelerin seyrine bağlı olacağını kaydetti.

Yaptırımlar ve insani yardım mesajı

Trump ayrıca, İran’a yönelik yaptırımlar kapsamında serbest bırakılacak mali kaynakların ABD’nin denetimindeki emanet hesaplarında tutulacağını ifade etti. Bu fonların yalnızca gıda ve tıbbi malzeme alımında kullanılacağını belirten Trump, özellikle mısır, buğday ve soya fasulyesi gibi tarım ürünlerinin tedarik edilebileceğini söyledi.

İran’da insani ihtiyaçların arttığını savunan Trump, yardımın gecikmeden ulaştırılmasının önem taşıdığını vurgulayarak, taraflar arasındaki görüşmelerin olumlu yönde ilerlediğini ifade etti.

Truth Social hesabından paylaşım yapan Trump, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere Grönland’ın ABD tarafından satın alınmasına karşı duran devletleri hedef aldı. Trump, söz konusu ülkelere ek gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı.

Grönland Planına Karşı Olanlara Ek Vergi

ABD Başkanı Trump, Grönland’ı satın alma planını desteklemeyen ülkelere yüzde 10 oranında gümrük vergisi getirileceğini belirtti. Trump açıklamasında, Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya’yı doğrudan isim vererek hedef aldı.

Trump, “1 Şubat 2026 itibarıyla bu ülkelerden Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderilen tüm ürünler yüzde 10 gümrük vergisine tabi olacaktır. 1 Haziran 2026’dan sonra bu oran yüzde 25’e çıkarılacaktır” ifadelerini kullandı.

Bu tarifelerin, Grönland’ın tamamının ABD tarafından satın alınmasına yönelik bir anlaşmaya varılana kadar yürürlükte kalacağını vurgulayan Trump, verginin bu süreç boyunca tahsil edileceğini söyledi.

Avrupa’ya Asker Gönderme Tepkisi

Avrupa ülkelerinin Grönland’a asker göndermesine de değinen Trump, bunun küresel güvenlik açısından ciddi risk oluşturduğunu savundu. Trump, “Bu durum gezegenimizin güvenliği, emniyeti ve varlığı açısından son derece tehlikelidir” dedi.

“Müzakereye Açığız” Mesajı

Trump, tüm sert açıklamalara rağmen müzakere kapısını açık bıraktı. ABD’nin Danimarka ve diğer ülkelerle derhal görüşmeye hazır olduğunu ifade eden Trump, “Amerika Birleşik Devletleri, yıllardır sağladığımız üst düzey korumaya rağmen böyle büyük bir riski ortaya koyan ülkelerle müzakereye açıktır” şeklinde konuştu.

Çin ve Rusya Vurgusu

Grönland’ın mevcut savunma kapasitesinin yetersiz olduğunu savunan Trump, Çin ve Rusya’nın ada üzerinde emelleri bulunduğunu ileri sürdü. Danimarka’nın Grönland’ı koruyacak güce sahip olmadığını iddia eden Trump, “Şu anda koruma olarak iki köpek kızağına sahipler, bunlardan biri yeni eklendi” ifadelerini kullandı.

Trump açıklamasını, “Bu oyunu başarıyla oynayabilecek tek ülke, Başkan Donald J. Trump liderliğindeki Amerika Birleşik Devletleri’dir” sözleriyle tamamladı.

Polis şiddeti geçmişte de sık sık gündeme gelen ABD’de, bu kez tartışmaların odağında ICE ajanlarının uygulamaları yer aldı. Amerikan yönetiminin dış politikada İran’daki protestolara odaklandığı bir dönemde, ülke içinde göçmen politikaları ve güvenlik güçlerinin müdahaleleri yeniden geniş çaplı eylemleri tetikledi.

RENEE GOOD’UN ÖLÜMÜ TEPKİLERİ ALEVLENDİRDİ

Minnesota’nın Minneapolis kentinde yürütülen kaçak göçmen operasyonu sırasında, olay yerinde bulunan 37 yaşındaki Amerikan vatandaşı Renee Good, ICE ajanlarının açtığı ateş sonucu yaşamını yitirdi. Good’un ölümü, bölgede büyük öfkeye neden oldu.

Yetkililer, Good’un operasyonu takip ettiği, ajanlara engel olmaya çalıştığı ve aracını bir görevlinin üzerine sürdüğü yönünde açıklamalarda bulundu. Ancak bu gerekçeler, kamuoyunda vatandaşın öldürülmesini haklı çıkaracak yeterli nedenler olarak görülmedi.

PROTESTOLAR OLAY YERİNDE BAŞLADI

İlk tepkiler, olayın yaşandığı Minneapolis’te ortaya çıktı. Bölge halkı ICE ajanlarıyla tartışırken, bazı göstericilerin güvenlik araçlarına kartopu attığı ve bir Amerikan bayrağını ateşe verdiği bildirildi. Good’un ölümü kısa sürede ulusal gündeme taşınırken, protestolar da ülke geneline yayıldı.

PORTLAND’DA İKİNCİ OLAY

Tepkiler sürerken, Oregon eyaletinin Portland kentinde düzenlenen başka bir ICE operasyonunda bir Amerikan çiftin silahla vurularak yaralanması, öfkeyi daha da artırdı. Bu olay, ICE karşıtı gösterilerin şiddetini ve katılımını artıran yeni bir kırılma noktası oldu.

“ICE DEFOL” SLOGANLARIYLA SOKAĞA ÇIKTILAR

Göstericiler, ICE kurumunun tamamen lağvedilmesini talep ederek sokaklarda “ICE temelli defol” sloganları attı. İnsan hakları örgütleri ve sivil özgürlük grupları, halkı protestolara katılmaya çağırdı.

HAFTA SONU İÇİN BİNDEN FAZLA EYLEM PLANLANDI

Sivil toplum kuruluşları, 10 Ocak Cumartesi ve 11 Ocak Pazar günleri için ülke genelinde geniş çaplı eylemler organize edildiğini duyurdu. Hafta sonu boyunca ABD genelinde binden fazla protestonun yapılmasının planlandığı belirtildi.