Haseke iline bağlı Kamışlı ilçesinde yer alan Rus askeri üssünden çekilme süreci başlarken, askeri personel ve çeşitli teçhizatın bölgeden tahliye edildiği öğrenildi. Sahada görev yapan gazetecilerin Suriyeli askeri kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, sevkiyat Rusya’ya ait askeri kargo uçaklarıyla gerçekleştirildi ve Hımeymim Üssü’ne yönlendirildi.

Kaynaklar, çekilmenin ne kadar süreceği ve hangi kapsamda ilerleyeceğine ilişkin ayrıntı paylaşmazken, Kamışlı’daki Rus askeri mevcudiyetinin ciddi ölçüde azaltıldığına dikkat çekti.

Suriye’de Dengeler Yeniden Şekilleniyor

Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından ülkede yeni bir siyasi ve askeri tablo oluştu. Cumhurbaşkanı Şara’nın merkezi otoriteyi güçlendirmeye yönelik adımları kapsamında, kuzeydoğuda etkin olan YPG/SDG üzerindeki baskının arttığı ifade ediliyor.

ABD’nin bölgedeki yaklaşımında yaşanan değişimin ardından Rusya’nın Kamışlı’dan çekilmeye başlaması, sahadaki dengeler açısından YPG/SDG için kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Kamışlı Üssünün Statüsü Belirsizliğini Koruyor

Moskova merkezli Kommersant gazetesine konuşan Suriyeli yetkililer, Haseke ilinin kontrolünün SDG’den alınarak merkezi yönetime devredilmesi durumunda, Kamışlı’daki Rus üssünün statüsünün Moskova ile yeniden müzakere edilebileceğini belirtmişti.

Yetkililer, Rusya’nın 2019 yılından bu yana kullandığı Kamışlı Hava Üssü için artık bölgede kalmasını gerektirecek bir neden bulunmadığını ifade ederken, tamamen çekilme seçeneğinin de gündemde olduğunu aktarmıştı.

Uzmanlar, Rusya’nın Kamışlı’daki askeri varlığını azaltmasının, Suriye’de oluşan yeni güç dengeleri üzerinde önemli ve uzun vadeli etkiler doğurabileceğini değerlendiriyor.

Trump, açıklamasında Kürtlere geçmişte önemli miktarda ödeme yapıldığını belirterek, “Kürtleri seviyorum ancak şunu anlamak gerekiyor; petrol karşılığında Kürtlere çok para verildi. Bunu kendi çıkarları için yaptılar, bizim için değil. Buna rağmen onlarla iyi ilişkiler kurduk ve onları korumaya çalıştık” dedi.

Suriye Ordusunun İlerlemesi

Basın toplantısında gündeme gelen bir diğer konu ise Suriye’deki askeri gelişmeler oldu. Suriye ordusu, Halep’te başlattığı operasyonlar kapsamında SDG/YPG kontrolündeki üç mahalleyi geri aldı. Ardından Fırat’ın batısına doğru ilerleyen güçler, Rakka, Tabka ve Deyrizor’da da örgütün kontrolünü sona erdirdi.

Bu gelişmelerin ardından Trump’a yöneltilen soru, Kürtlerin ABD yönetimine bakışını da yeniden gündeme taşıdı.

ABD–SDG İlişkilerinde Yeni Dönem

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ise yaptığı değerlendirmelerde, ABD’nin Suriye’nin kuzeydoğusundaki askeri varlığının temel olarak DEAŞ’la mücadeleye dayandığını hatırlattı. Barrack, Kürtlerin öncülüğündeki SDG’nin 2019 yılına kadar DEAŞ’ın sözde hilafetinin çökertilmesinde sahadaki en etkili kara gücü olduğunu ifade etti.

Ancak mevcut koşulların önemli ölçüde değiştiğini vurgulayan Barrack, Suriye’nin artık uluslararası alanda tanınan bir merkezi hükümete sahip olduğunu ve 2025’in sonlarında DEAŞ’la Mücadele Küresel Koalisyonu’nun 90’ıncı üyesi olarak sürece katıldığını belirtti. Bu gelişmeyle birlikte ABD–SDG ortaklığının dayandığı temel gerekçenin büyük ölçüde ortadan kalktığını söyledi.

Entegrasyon Anlaşması ve Yol Haritası

Barrack, ABD’nin SDG’nin ayrı bir yapı olarak varlığını sürdürmesini desteklemediğini, aksine Şam yönetimiyle entegrasyon sürecini kolaylaştırdığını ifade etti. Bu kapsamda ABD, Suriye Hükümeti ve SDG liderliği arasında yürütülen temaslar sonucunda 18 Ocak’ta bir entegrasyon anlaşmasının imzalandığını ve sürece ilişkin net bir yol haritası belirlendiğini açıkladı.

Anlaşma çerçevesinde, SDG mensuplarının bireysel olarak ulusal orduya katılması, petrol sahaları, barajlar ve sınır kapıları gibi kritik altyapıların Şam yönetimine devredilmesi ile DEAŞ mensuplarının tutulduğu hapishane ve kampların kontrolünün merkezi hükümete bırakılması öngörülüyor.

ABD’nin Suriye’deki Askeri Varlığı

ABD’nin Suriye’de uzun vadeli bir askeri varlık hedeflemediğini dile getiren Barrack, Washington’un önceliklerini DEAŞ kalıntılarının tamamen tasfiyesi, uzlaşı sürecinin desteklenmesi ve ayrılıkçı ya da federal yapılar dayatılmadan ulusal birliğin güçlendirilmesi olarak sıraladı.

Barrack’a göre bu entegrasyon süreci, Kürtler açısından tam vatandaşlık hakları, anayasal kültürel güvenceler ve yönetime katılım imkânı sağlayabilir. Bu modelin, iç savaş döneminde SDG’nin sahip olduğu sınırlı ve geçici yarı özerk yapıdan daha ileri bir çerçeve sunduğu ifade edildi.

Barrack, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı kapsamlı değerlendirmede, SDG’nin bağımsız ya da ayrı bir yapı olarak devam etmesinin desteklenmediğini, ABD’nin tercihinin Suriye’nin merkezi yönetimiyle bütünleşme yönünde olduğunu açıkça ifade etti.

Suriye’de Esad sonrası dönemde Cumhurbaşkanı Ahmed Şara liderliğinde kurulan yeni hükümetle birlikte Kürtler açısından tarihi bir fırsat doğduğunu vurgulayan Barrack, bu sürecin birleşik bir Suriye çatısı altında tam entegrasyon, eşit vatandaşlık hakları, kültürel güvenceler ve siyasi katılımın önünü açabileceğini belirtti.

Barrack, Beşar Esad döneminde Kürtlerin uzun yıllar sistematik hak ihlallerine maruz kaldığını, çok sayıda Kürdün vatansız bırakıldığını, ana dillerini kullanmalarının engellendiğini ve ağır ayrımcılıkla karşı karşıya kaldığını hatırlattı.

ABD–SDG İş Birliği Sona Erdi

Açıklamada, ABD’nin Suriye’nin kuzeydoğusundaki askeri varlığının temel gerekçesinin DEAŞ’la mücadele olduğu vurgulandı. Barrack, Kürtlerin öncülüğündeki SDG’nin 2019’a kadar DEAŞ’ın sözde hilafetinin çökertilmesinde kilit rol oynadığını ancak o dönemde işlevsel bir merkezi Suriye devletinin bulunmadığını belirtti.

Gelinen aşamada koşulların tamamen değiştiğine dikkat çeken Barrack, Suriye’nin artık uluslararası alanda tanınan bir merkezi hükümete sahip olduğunu ve 2025’in sonlarında DEAŞ’la Mücadele Küresel Koalisyonu’nun 90’ıncı üyesi olarak sürece dahil olduğunu hatırlattı. Bu gelişmeyle birlikte ABD–SDG ortaklığının temel dayanağının büyük ölçüde ortadan kalktığını ifade etti.

Entegrasyon Anlaşması ve Yol Haritası

Barrack, ABD’nin SDG’nin ayrı bir askeri ve siyasi yapı olarak varlığını sürdürmesini teşvik etmediğini, aksine Şam yönetimiyle entegrasyonu kolaylaştıran bir rol üstlendiğini kaydetti.

Bu kapsamda ABD, Suriye hükümeti ve SDG liderliği arasında yürütülen temaslar sonucunda 18 Ocak’ta bir entegrasyon anlaşması imzalandığını ve sürecin barışçıl şekilde ilerlemesi için net bir yol haritası belirlendiğini açıkladı.

Anlaşmaya göre, SDG mensuplarının bireysel olarak Suriye ulusal ordusuna katılması, petrol sahaları, barajlar ve sınır kapıları gibi stratejik noktaların Şam yönetimine devredilmesi ile DEAŞ mensuplarının tutulduğu cezaevi ve kampların kontrolünün merkezi hükümete bırakılması öngörülüyor.

ABD’nin Suriye’de kalıcı bir askeri varlık hedeflemediğini vurgulayan Barrack, Washington’un önceliklerinin DEAŞ kalıntılarının tamamen ortadan kaldırılması, uzlaşma sürecinin desteklenmesi ve ayrılıkçı ya da federal yapılar dayatılmadan ülkenin ulusal birliğinin güçlendirilmesi olduğunu belirtti.

Barrack’a göre bu entegrasyon süreci, Kürtler açısından tam vatandaşlık, anayasal kültürel güvenceler (Kürtçe eğitim ve Nevruz’un ulusal bayram olarak tanınması gibi) ve yönetime katılım imkânı sağlayabilir. Bu modelin, iç savaş koşullarında SDG’nin sahip olduğu sınırlı yarı özerk yapıdan çok daha kapsamlı haklar sunduğu vurgulandı.

Riskler Sürüyor, Ancak Alternatif Daha Tehlikeli

Açıklamada ateşkeslerin kırılgan olduğu ve sahada risklerin devam ettiği kabul edilirken, uzun süreli ayrışmanın istikrarsızlığı artıracağı ve DEAŞ’ın yeniden güç kazanmasına zemin hazırlayabileceği uyarısı yapıldı.

Barrack, ABD’nin Kürt hakları ve terörle mücadele konularında diplomatik baskıyı sürdürmeye devam edeceğini belirtti.

Son olarak ABD’li temsilci, Washington’un Suriye bağlamındaki temel önceliklerinin DEAŞ mensuplarının tutulduğu cezaevlerinin güvenliğinin sağlanması ve SDG ile Şam yönetimi arasındaki görüşmelerin kolaylaştırılarak entegrasyon sürecinin barışçıl biçimde tamamlanması olduğunu ifade etti.

10 Mart 2025 tarihinde Suriye hükümeti ile PKK’nın Suriye uzantısı SDG arasında imzalanan entegrasyon mutabakatına uymayan silahlı unsurlara yönelik geniş çaplı bir askeri operasyon başlatıldı. Suriye ordusunun 16 Ocak’ta Fırat Nehri’nin batısında başlattığı harekât, daha sonra nehrin doğusuna yayıldı. Aşiret güçlerinin de katıldığı operasyonlar sonucunda, örgütün kontrolündeki birçok bölge Şam yönetiminin denetimine geçti.

Sahadaki gelişmelerin ardından taraflar ikinci kez müzakere masasına oturdu ve yeni bir mutabakat kapsamında ateşkes kararı alındı. Şam yönetimine bağlı kuvvetler, ülke genelinde kontrolü sağlamak amacıyla SDG’nin elinde bulunan illeri aşamalı olarak kontrol altına almaya devam ediyor.

Ankara’daki Kritik Temas

Bu süreçte diplomatik açıdan dikkat çeken bir temas gerçekleşti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ı başkentte kabul etti. Diplomatik kaynaklara göre görüşmede Suriye’deki son gelişmeler ve sahadaki askeri hareketlilik ele alındı.

Şara–Mazlum Abdi Görüşmesinin Perde Arkası

Öte yandan, SDG elebaşı Mazlum Abdi ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara arasında yapılan görüşmenin ayrıntıları da ortaya çıktı. Görüşmede Şara’nın, “Dün imzaladığımız anlaşmayı uygulayacak mısınız?” sorusunu yönelttiği öğrenildi.

Mazlum Abdi’nin ise söz konusu mutabakata bağlı olmadığını ifade ederek operasyonların durdurulmasını talep ettiği belirtildi. Buna karşılık Şara’nın, müzakereye kapalı olduklarını ve askeri konvoyların durdurulmasının söz konusu olmadığını vurguladığı, sahada atılan tüm adımların varılan anlaşmalar çerçevesinde gerçekleştiğini dile getirdiği aktarıldı.

Barrack’tan Sert Tepki

Görüşmede Mazlum Abdi’nin açıklamaları ABD’li temsilci Tom Barrack’ın tepkisine yol açtı. Barrack’ın toplantıyı terk ederek, Abdi’ye yönelik sert ifadeler kullandığı öğrenildi. Barrack’ın, Erbil’deki temasların ardından kendisini zor durumda bıraktığını belirterek, 10 Mart anlaşmasının hiçbir maddesine uyulmadığını ve 18 Ocak’ta varılan uzlaşının da inkâr edildiğini söylediği ifade edildi.

Ateşkes Talebi Reddedildi

Mazlum Abdi, Barrack’ın arabuluculuğuyla 5 günlük ateşkesin uzatılmasını talep etti ancak bu talep ABD’li temsilci tarafından reddedildi. Barrack’ın, Cumhurbaşkanı Şara’nın huzurunda böyle bir istekte bulunmaktan utanç duyduğunu söylediği ve Abdi’nin karar alma yetkisinin Kandil’de olduğunu vurguladığı belirtildi.

Trump Devreye Girdi

Toplantıda yaşanan gelişmelerin ardından Tom Barrack, durumu ABD Başkanı Donald Trump’a iletti. Bunun üzerine Trump’ın doğrudan Cumhurbaşkanı Şara ile temas kurduğu öğrenildi. Trump, Suriye’de istikrarın sağlanmasına yönelik adımları desteklediklerini belirterek, SDG’ye defalarca fırsat tanınmasına rağmen anlaşmalara uyulmamasından duyduğu rahatsızlığı dile getirdi.

Ziyaret, Suriye’de Şam yönetimi ile PKK’nın uzantısı olan Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında 10 Mart’ta imzalanan askeri entegrasyon mutabakatında kritik bir aşamaya girildiği döneme denk geldi. Anlaşma kapsamında SDG’ye tanınan süre yarın itibarıyla resmen sona eriyor.

Mutabakata göre SDG unsurlarının ve kontrolündeki idari yapıların, yıl sonuna kadar merkezi devlet kurumlarına entegre edilmesi gerekiyor. Ancak sürenin dolmasına saatler kala taraflar arasında temel başlıklarda uzlaşma sağlanabilmiş değil. Şam yönetimi ile SDG arasındaki görüşmelerin, karşılıklı taleplerin bağdaştırılamaması nedeniyle tıkandığı ifade ediliyor.

Öte yandan geçtiğimiz günlerde SDG’nin sözde elebaşı Mazlum Abdi’nin, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile görüşmek üzere Şam’a gittiği iddia edilmişti. Sahadaki gelişmeler yakından izlenirken, Ankara’da gerçekleşen bu temas dikkat çekti.

Suriye hükümeti, 10 Mart Mutabakatı çerçevesinde verilen sözlerin yerine getirilmediğini öne sürerek SDG ile yürütülen müzakereleri askıya aldı. Şam yönetiminin, mutabakatın süresinin dolmasının ardından izlenecek yol haritasını değerlendirirken, entegrasyona yanaşılmaması durumunda askeri seçeneği de gündeminde tuttuğu belirtiliyor.

Suriye ordusuna eğitim desteği veren Türkiye, Şam yönetiminin talep etmesi halinde SDG’ye yönelik olası bir operasyona destek verebileceğini daha önce açıklamıştı. Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler de geçmiş operasyonlara atıfta bulunarak, “Gerektiğinde kimseye sormadan yapılması gerekeni yaparız” ifadelerini kullanmıştı.

ABD cephesinde ise Suriye politikasında önceliğin İsrail’in güvenliği olduğu ve Washington’un çatışmalardan uzak bir Suriye istediği değerlendiriliyor. Bu kapsamda ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ın; Suriye hükümeti, SDG, İsrail ve Türkiye ile yoğun bir diplomasi trafiği yürüttüğü aktarılıyor.

Pazar sabahları insanın zihni daha berrak olur. Haftanın gürültüsü çekilir, geriye sorular kalır. Suriye’de Tedmur’da yaşanan saldırı da tam böyle bir pazar sorusu bırakıyor geriye:  Bu gerçekten “tek başına hareket eden bir DEAŞ’lı” mıydı?
Yoksa yıllardır sahnelenen tanıdık bir oyunun yeni perdesi mi?

Bakın tabloya…

Tedmur’da ABD–Suriye ortak devriyesi hedef alınıyor.
ABD askerleri ve bir sivil hayatını kaybediyor.
Hemen ardından CENTCOM açıklama yapıyor.
Helikopterler havada, savaş uçakları sortide.
“DEAŞ tehdidi” vurgusu tekrar ısıtılıp masaya sürülüyor.

Ve en dikkat çekici ayrıntı!..
Bu saldırı, Türk ve Suriye askeri yetkililerinin temaslarından yalnızca bir gün sonra gerçekleşiyor.

Tesadüf mü?
Pazar sabahı için ağır bir soru ama sorulması gerekiyor.

DEAŞ, BİTMEYEN GEREKÇE

DEAŞ adı ne zaman anılsa, ABD’nin Suriye’deki varlığı yeniden “meşrulaşıyor”.
Ne hikmetse bu örgüt;

• Ne tamamen bitiyor

• Ne de ABD’nin olduğu yerlerden eksiliyor

• Ama her seferinde YPG/SDG’nin varlığı için gerekçe üretiyor

Bugün yine aynı senaryo devrede.

ABD diyor ki, “DEAŞ’la mücadele ediyoruz.”

Peki sonuç ne oluyor?

• YPG silah bırakmıyor

• SDG Suriye ordusuna entegre olmuyor

• ABD üsleri yerinde duruyor

• İsrail’in güvenlik çemberi genişliyor

DEAŞ gerçekten bir tehditse, neden en çok ABD’nin politik ihtiyaç duyduğu anlarda sahneye çıkıyor?

10 MART MUTABAKATI KİME BATIYOR?

Türkiye’nin açık tavrı net:
YPG/SDG, bir terör örgütüdür ve Suriye ordusuna ancak ferdi entegrasyonla dahil olabilir.

Şam yönetimi bu yönde adım atıyor.
Ankara–Şam hattında askeri ve diplomatik temaslar artıyor.
Bölgesel denklem ABD’siz bir Suriye ihtimalini ilk kez ciddi ciddi konuşuyor.

Ve tam bu sırada…

Tedmur’da bir saldırı.
DEAŞ etiketi.
ABD asker kaybı.
Yeni bir “istikrarsızlık” dalgası.

Soru şu:
Bu saldırı, Suriye’nin toparlanmasını mı hedef alıyor, yoksa buna engel mi oluyor?

YPG’Yİ DİRİ TUTMA DENKLEMİ

ABD yıllardır şunu yapıyor:

1. YPG’yi eğitiyor

2. Donatıyor

3. Meşrulaştırıyor

4. Sonra DEAŞ’ı gerekçe gösteriyor

Bir örgüt tehdit olarak tutuluyor, diğeri “zorunlu ortak” ilan ediliyor.

Bu denklemde kazanan kim?

• ABD’nin bölgedeki askeri varlığı

• İsrail’in güvenlik stratejisi

• Parçalı, zayıf, merkezi otoritesi törpülenmiş bir Suriye

Kaybeden kim?

• Suriye’nin toprak bütünlüğü

• Türkiye’nin sınır güvenliği

• Bölgesel barış umudu

PAZAR NOTU!

Kimse çıkıp “ABD bu saldırıyı planladı” diye kesin konuşamaz.
Ama şunu sormak herkesin hakkı:

DEAŞ neden hep ABD’ye lazım olduğu anda ortaya çıkıyor?
YPG neden her krizden sonra biraz daha güçleniyor?
Türkiye–Suriye yakınlaşması neden her seferinde sabote ediliyor?

Bu sorular cevapsız kaldıkça, Tedmur’daki saldırı sadece bir “terör eylemi” olarak değil,
büyük oyunun küçük ama manidar bir hamlesi olarak hafızalara kazınacaktır.

Pazar sohbeti dediğin bazen insanın içini ferahlatmaz. Ama gerçeğe biraz daha yaklaştırır.

Ve bugün o gerçek şudur: DEAŞ bahane olabilir. Ama harita asla tesadüf değildir.

Trump açıklamasında, ABD’nin Suriye’de son dönemde elde edilen sonuçlardan memnun olduğunu belirterek, Suriye hükümetinin ülkeyi yeniden ayağa kaldırma yönündeki çabalarını desteklediklerini söyledi. Bu çabalara katkı sağlayan unsurlardan birinin de kendi yönetimi döneminde kaldırılan ağır yaptırımlar olduğunu hatırlattı.

Suriye’nin yeni Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şerra’nın ülkeyi istikrara kavuşturmak ve İsrail ile uzun vadeli, kalıcı bir ilişki kurmak için “ciddi bir irade ortaya koyduğunu” ifade eden Trump, bunun Orta Doğu’da barış adına tarihi bir fırsat oluşturduğunu belirtti.

Trump paylaşımında şu değerlendirmelere yer verdi:

“İsrail’in, Suriye’nin müreffeh bir geleceğe ilerleyişini sekteye uğratacak hiçbir adım atmaması büyük önem taşıyor. İki ülke arasında güçlü ve gerçek bir diyalog kurulması, bölgenin barış ortamına önemli katkı sağlayacaktır.”