Suriye’de Ayaklanmanın Başlangıcı ve 14 Yıl Süren Kanlı Dönem

Suriye’deki ayaklanmalar, 2011’de güneydeki Dera kentinde bir grup öğrencinin okul duvarına “Ey Doktor (Beşar Esad), sıra sende” yazmasıyla başladı. Bu basit eylem, Esad rejimini sarstı ve büyük halk desteğiyle ayaklanma hızla yayıldı. Esad, kanlı saldırılarla ayaklanmayı bastırmaya çalıştı ama halkın direnişi ve dış güçlerin müdahalesi karşısında başarılı olamadı.

Esad Rejimi ve Ülkenin Yıkımı

14 yıl süren savaş, Suriye’yi baştanbaşa yıkıma uğrattı. 600 bin kişi hayatını kaybetti, 10 milyon kişi evlerini terk etti ve ülke adeta enkaza dönüştü. Türkiye ise sınırındaki terörist grupların engellenmesi ve sivillerin korunması adına sabırlı bir dış politika izledi ve bu sayede Suriye direnişinin hayatta kalmasını sağladı.

27 Kasım 2024’te Başlayan Direniş ve 8 Aralık Devrimi

27 Kasım 2024’te İdlib’deki mücahitler harekete geçerek 30 Kasım’da Halep, 5 Aralık’ta Hama ve 7 Aralık’ta Humus’u ele geçirdi. Nihayetinde, 8 Aralık’ta Şam’a girildi ve Esad, Rusya’ya kaçtı. Suriye, 1918’den bu yana yabancı işgal güçlerinin ve kuklası diktatörlerin yönetiminden kurtularak, tam bağımsızlığına kavuştu.

Yeni Yönetim ve Uluslararası Siyaset

Devrimin ardından Ahmed Şara liderliğindeki yeni yönetim, Türkiye ve bölge ülkeleriyle uyumlu bir şekilde uluslararası siyasete entegrasyon sürecine girdi. ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmelerin ardından, Suriye’ye yönelik yaptırımların kaldırılma süreci başladı. Şara, Arap Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı ve BM gibi uluslararası organizasyonlarla temas kurarak, Suriye’nin yeniden dünya sahnesinde yer almasını sağladı.

MİT Başkanı Kalın’ın Ziyareti ve Şam’ın Kurtuluşu

Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, devrimden 4 gün sonra Şam’ı ziyaret etti ve Emevi Camii’nde namaz kıldı. Bu tarihi ziyarette Kalın’ın makam arabasını, Suriyeli muhalif lider Muhammed Colani’nin sürmesi de büyük yankı uyandırdı.

İşkence Merkezleri ve Toplu Mezarlar Ortaya Çıkıyor

Esad rejiminin devrilmesinin ardından, işkence merkezleri ve toplu mezarlar bir bir gün yüzüne çıkmaya başladı. Özellikle Sednaya Hapishanesi, yıllarca süren işkence ve infazlarla gündemdeydi. Rejimin çökmesinin ardından, cezaevindeki mahkumlar serbest bırakıldı ve hapishane kapatıldı. Şimdi, Sednaya Hapishanesi bir müze olarak halka sunulacak.

Toplu Mezarlar ve Kasyun Dağı’na Akın

Suriye’nin farklı bölgelerinde toplu mezarlar bulunmaya devam ediyor. El-Tel bölgesi, şimdiye kadar bulunan en büyük toplu mezar alanı olarak kaydedildi. Ayrıca, Şam’ın kurtarılmasının ardından yasaklı bölgeler arasında bulunan Kasyun Dağı, ziyaretçi akınına uğradı.

Suriye’nin Yeniden İmarı ve Siyasi Sınavlar

Suriye’nin yeniden imar edilmesi için en az 600 milyar dolara ihtiyaç duyuluyor. Çatışmaların sona ermesinin ardından, mülteciler Suriye’ye geri dönmeye başladı, ancak sınırda hala büyük bir mülteci kitlesi yaşamaya devam ediyor. Ahmed Şara’nın liderliğindeki yeni yönetim, ülkenin yeniden inşa edilmesi ve ulusal birliği sağlamak için zorlu bir süreçten geçiyor.