Chikli, konuşmasında Türkiye’nin son dönemde izlediği dış politikaya yönelik eleştiriler yönelterek, “Erdoğan’ın Türkiye’si ve Şara’nın Suriye’si artık İran’dan çok daha endişe verici.” ifadelerini kullandı.

“Şii ekseni dönemi sona erdi”

İsrailli Bakan, bölgedeki güç dengelerinin değiştiğini savunarak, İran, eski Suriye yönetimi ve Hizbullah’ın oluşturduğu yapının etkisini büyük ölçüde kaybettiğini öne sürdü. Chikli, bu dönemin sona erdiğini iddia etti.

“Yeni eksen Türkiye, Suriye ve Katar”

Orta Doğu’da farklı bir siyasi blok oluştuğunu ileri süren Chikli, Türkiye, Suriye ve Katar’ın yeni bir eksenin parçası olduğunu savundu. Bu yapıyı Müslüman Kardeşler çizgisiyle ilişkilendiren Chikli, Batılı ülkelere gelişmeleri yakından takip etmeleri çağrısında bulundu.

Neo-Osmanlı iddiasını gündeme getirdi

Konuşmasının devamında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dış politika vizyonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Chikli, Türkiye’nin neo-Osmanlı anlayışı doğrultusunda hareket ettiğini öne sürdü.

Bu kapsamda Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları konusuna da değinen Chikli, Türkiye’nin Mavi Vatan doktrini üzerinden Yunanistan ve Kıbrıs’a yönelik politikalarını eleştirdi.

Kudüs açıklamaları üzerinden Türkiye’yi hedef aldı

Chikli, Türk yetkililerin Kudüs’e ilişkin geçmişte yaptıkları bazı açıklamalara atıfta bulunarak, Türkiye’nin Kudüs’ü yeniden Osmanlı dönemindeki statüsüne benzer bir yapıya dönüştürmek istediğini iddia etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Filistin konusundaki söylemlerini de eleştiren Chikli, Türkiye’nin Filistin politikasına yönelik değerlendirmelerde bulunarak İsrail’in bu açıklamalardan rahatsızlık duyduğunu dile getirdi.

İsrailli Bakanın açıklamaları, Türkiye ile İsrail arasında son dönemde devam eden diplomatik gerilimlerin gölgesinde dikkat çeken mesajlar olarak değerlendirildi.

Bu değerlendirmelerde, olası geniş çaplı bir savaşın İsrail’in ekonomik yapısını, bankacılık sistemini, enerji altyapısını ve dış yatırımlarını ciddi şekilde etkileyebileceği öne sürüldü. Ayrıca mevcut siyasi yönetimin de böyle bir süreçten zarar görebileceği yönünde yorumlar yapıldı.

Suudi Arabistan’ın, bölgesel iletişim ve veri altyapısında da alternatif arayışına girdiği iddia edildi. Bu kapsamda, İsrail üzerinden geçen fiber optik hatlara olan bağımlılığı azaltmak amacıyla Yunanistan ve Suriye bağlantılı yeni projelerin değerlendirildiği ileri sürüldü. Bu adımın, hem stratejik hem de ekonomik bağımsızlık hedefinin bir parçası olduğu belirtiliyor.

Son aylarda Suudi Arabistan ile İsrail arasındaki diplomatik ve ekonomik temasların önemli ölçüde azaldığı, bazı analizlere göre ilişkilerin fiilen donma noktasına geldiği ifade ediliyor. Bölgedeki bazı Arap ülkelerinin de benzer şekilde İsrail ile ilişkilerini sınırlı düzeyde tuttuğu ve daha temkinli bir politika izlediği değerlendiriliyor.

Öte yandan, Orta Doğu’daki güç dengeleri açısından İran ile yaşanan gerilim önemli bir belirleyici unsur olmaya devam ediyor. Bölgedeki bazı aktörlerin, olası bir İsrail–İran çatışması durumunda doğrudan taraf olmak yerine daha dengeli veya tarafsız bir pozisyon benimsemeyi tercih edebileceği yorumları yapılıyor.

Haziran 2025’te yaşanan ve bazı kaynaklarda “12 Günlük Saldırılar” olarak anılan süreçte, İsrail’in İran’daki nükleer ve askeri hedeflere yönelik operasyonlar düzenlediği, bunun ardından bölgesel tansiyonun hızla yükseldiği biliniyor. Bu gelişmelerin ardından Körfez ülkelerinin, bölgesel istikrarı korumak amacıyla daha temkinli ve diplomasi odaklı bir yaklaşım benimsediği değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre, Orta Doğu’da değişen ittifaklar, enerji hatları, iletişim altyapısı ve güvenlik dengeleri, önümüzdeki dönemde bölgesel ve küresel güç mücadelesinin yönünü belirleyecek en kritik faktörler arasında yer alıyor.