Türkiye’nin en köklü siyasi partilerinden biri olan CHP’nin tarihinde farklı dönemlerde çok sayıda ayrılık yaşandı. Liderlik mücadeleleri, siyasi görüş ayrılıkları ve parti politikalarına yönelik eleştiriler sonucunda kurulan yeni oluşumlar ise bugüne kadar CHP’nin yerini alabilecek kalıcı bir siyasi güç haline gelemedi.

CHP’den Ayrılan Partilerin Ortak Özelliği: Kalıcılık Sorunu

CHP’den ayrılan kadroların kurduğu partiler, dönem dönem siyasette ses getirse de uzun vadede güçlü bir alternatif oluşturamadı. Bazı partiler kısa sürede kapanırken, bazıları başka siyasi oluşumlarla birleşti ya da zaman içerisinde etkisini tamamen kaybetti.

İlk Ayrılıklar Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Yaşandı

CHP kökenli ilk siyasi ayrılıklar Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde gerçekleşti.

1924 yılında Kazım Karabekir öncülüğünde kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, kuruluşundan kısa süre sonra kapatıldı.

1930 yılında Fethi Okyar tarafından kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası ise yaşanan siyasi gelişmelerin ardından faaliyetlerine son verdi.

1960’lı Yıllarda Yeni Ayrılıklar Yaşandı

1965 yılında CHP’nin siyaset anlayışının değiştiğini savunan Turhan Feyzioğlu ve beraberindeki 47 milletvekili partiden ayrılarak Güven Partisi’ni kurdu.

1972 yılında ise Bülent Ecevit’in genel başkanlığına karşı çıkan Kemal Satır ve 18 milletvekili Cumhuriyetçi Parti’yi oluşturdu. Parti, daha sonra Güven Partisi ile birleşerek Cumhuriyetçi Güven Partisi adını aldı. Ancak bu oluşum da uzun ömürlü olamadı.

12 Eylül Sonrası CHP Geleneği Farklı Partilerde Devam Etti

1980 askeri darbesi sonrasında CHP’nin kapatılmasıyla birlikte sosyal demokrat çizgide yeni siyasi oluşumlar ortaya çıktı.

Halkçı Parti ile Sosyal Demokrasi Partisi, 1985 yılında birleşerek Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) çatısı altında toplandı.

Aynı dönemde Rahşan Ecevit liderliğinde kurulan Demokratik Sol Parti (DSP) de CHP geleneğinden beslenen önemli siyasi aktörlerden biri oldu.

1995 yılında ise SHP ile yeniden açılan CHP birleşme kararı aldı. Daha sonra Murat Karayalçın tarafından yeniden kurulan SHP de ilerleyen süreçte eski etkisini yakalayamadı.

Son Yıllarda da Yeni Partiler Kuruldu

CHP’den ayrılan isimler sonraki yıllarda da farklı siyasi oluşumlar kurmayı sürdürdü.

Yaşar Nuri Öztürk Halkın Yükselişi Partisi’ni, Emine Ülker Tarhan Anadolu Partisi’ni, Öztürk Yılmaz Yenilik Partisi’ni, Mustafa Sarıgül Türkiye Değişim Partisi’ni, Muharrem İnce ise Memleket Partisi’ni kurdu.

Ancak bu partilerin büyük bölümü beklenen siyasi etkiyi oluşturamadı. Bazı kurucular yeniden CHP saflarına dönerken, bazı partiler ise siyasi hayatta etkisiz kaldı.

Gözler Yeni Parti’nin Siyasi Performansında

Özgür Özel ve ekibinin kurduğu Yeni Parti’nin, CHP’den ayrılarak kurulan önceki siyasi hareketlerden farklı bir başarı hikâyesi yazıp yazamayacağı önümüzdeki süreçte Türk siyasetinin önemli başlıklarından biri olacak.

DSP İLE GÖRÜŞME İDDİASI

Gazeteci Fatih Atik’in televizyon programında aktardığı kulis bilgilerine göre, CHP Grup Başkanvekili Murat Emir’in DSP yöneticileriyle bir görüşme gerçekleştirdiği öne sürüldü. İddiaya göre görüşmede, CHP’den ayrılacak bir grubun DSP çatısı altında siyaset yapabilmesine yönelik değerlendirmeler yapıldı.

Atik, söz konusu bilgilerin DSP kaynaklarına dayandığını belirtirken, görüşmede partinin geleceğine ilişkin çeşitli seçeneklerin ele alındığının ifade edildiğini aktardı.

AKSAKAL: TEKLİF GELDİ, KABUL ETMEDİK

İddiaları değerlendiren DSP Genel Başkanı Önder Aksakal’ın, böyle bir temasın gerçekleştiğini doğruladığı ancak partilerinin söz konusu öneriye sıcak bakmadığını söylediği belirtildi.

DSP yönetiminin, parti kimliğini ve mevcut siyasi çizgisini koruma yönünde tavır aldığı ifade edildi.

MURAT EMİR’DEN AÇIKLAMA

İddiaların odağındaki CHP Grup Başkanvekili Murat Emir ise DSP’yi ziyaret ettiğini doğruladı. Ancak Emir, kamuoyuna yansıyan içerikte bir teklif sunma yetkisinin bulunmadığını belirtti.

Emir açıklamasında, CHP içerisinde hukuki ve siyasi mücadeleyi sürdürdüklerini vurgulayarak, yaşanan gelişmeler nedeniyle farklı senaryoların değerlendirilmesinin doğal karşılanması gerektiğini ifade etti.

CHP’DE YENİ YOL HARİTASI ARANIYOR

CHP’de yaşanan süreç sonrasında parti yönetiminin ve Özgür Özel’e yakın isimlerin izleyeceği yol haritası siyaset gündemindeki yerini koruyor. Parti içinde mücadele vurgusu yapılırken, olası siyasi seçeneklere ilişkin kulis bilgileri de Ankara’da tartışılmaya devam ediyor.

Öte yandan DSP, 2023 genel seçimlerinde Cumhur İttifakı çatısı altında seçime katılmış, Genel Başkan Önder Aksakal ise AK Parti listelerinden milletvekili olarak TBMM’ye girmişti.