Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, İran’ın ABD’yi hedef alan girişimlerde bulunduğunu öne sürerek, Washington’un buna güçlü şekilde karşılık vereceğini söyledi.

“Çok Sert Vuracağız”

Trump, İran’ın son saldırı girişiminin başarısız olduğunu savunarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“İran’ı çok sert vuracağız, çünkü artık sıra bizde. Dün gece bize ateş etmeye çalıştılar. Saatte yaklaşık 8.500 mil hızla ilerleyen beş roket fırlattılar ve bunların tamamı etkisiz hale getirildi. Yine de şanslarını denediler.”

ABD Başkanı, ilerleyen süreçte diplomatik bir uzlaşma ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını belirtirken, askeri seçeneklerin de masada olduğunu vurguladı.

“Anlaşma Olup Olmayacağını Göreceğiz”

Trump, açıklamasının devamında İran ile yeniden bir anlaşmaya varılıp varılamayacağının zamanla netleşeceğini ifade ederek, “Bir noktada anlaşmaya ulaşıp ulaşamayacağımızı göreceğiz. Ancak şu an için çok sert karşılık vereceğiz.” dedi.

Hürmüz Boğazı’nda Askeri Baskı Devam Ediyor

Bölgede sıcak gelişmeler sürerken, ABD’nin İran üzerindeki askeri baskısı da devam ediyor. ABD Merkez Komutanlığı’nın (CENTCOM) Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetlerini sürdürdüğü, İran limanlarına yönelik deniz trafiği üzerinde sıkı kontrol uyguladığı belirtiliyor.

Enerji sevkiyatı açısından dünyanın en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, küresel piyasalarda da yakından takip ediliyor. Uzmanlar, bölgede yaşanabilecek yeni bir askeri tırmanışın petrol fiyatları başta olmak üzere uluslararası ticaret üzerinde önemli etkiler oluşturabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Ali Hezriyan, Kızıldeniz hattı ve özellikle Babül Mendeb çevresinde yaşanan gelişmelere ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Hezriyan’ın açıklamalarında en dikkat çeken unsur, Yemen’de faaliyet gösteren ve İran’a yakınlığıyla bilinen Husiler tarafından gerçekleştirildiği belirtilen askeri hazırlıklar oldu.

Hezriyan’a göre Husiler, son günlerde Babül Mendeb Boğazı’nın kontrolüne yönelik kapsamlı tatbikatlar yaptı. Bu tatbikatların yalnızca bir güç gösterisi olmadığı, aynı zamanda boğazın fiilen kapatılmasına yönelik hazırlıkların tamamlandığını ortaya koyduğu ifade edildi. Bu durum, dünya ticareti açısından hayati öneme sahip olan bu geçiş noktasında ciddi bir risk oluştuğuna işaret ediyor.

Babül Mendeb Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi üzerinden Hint Okyanusu’na bağlayan kritik bir geçit olması nedeniyle, küresel enerji ve ticaret akışında stratejik bir rol oynuyor. Özellikle petrol ve doğalgaz sevkiyatlarının önemli bir kısmı bu güzergâh üzerinden gerçekleştiriliyor. Dolayısıyla burada yaşanacak herhangi bir aksama, yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel ekonomiyi de doğrudan etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.

Hezriyan’ın açıklamalarında uluslararası deniz trafiğine yönelik dikkat çekici bir detay da yer aldı. Buna göre, bölgede faaliyet gösteren ticari gemiler için iki farklı seçenek bulunduğu ifade edildi. İlk seçenek, Babül Mendeb Boğazı’nı kullanmaktan vazgeçerek alternatif rotalara yönelmek. Ancak bu alternatifin gemilere yaklaşık 30 milyon dolarlık ek maliyet getireceği belirtiliyor. Bu maliyetin, uzayan mesafe, artan yakıt tüketimi ve zaman kaybı gibi unsurlardan kaynaklandığı değerlendiriliyor.

İkinci seçenek ise daha tartışmalı bir durumu ortaya koyuyor. Hezriyan’ın ifadelerine göre, gemilerin Yemenli güçlere yaklaşık 5 milyon dolar ödeme yaparak güvenli geçiş izni alabileceği öne sürülüyor. Bu iddia, uluslararası hukuk ve deniz güvenliği açısından ciddi soru işaretleri doğururken, aynı zamanda bölgedeki güç dengelerinin nasıl şekillendiğine dair ipuçları veriyor.

İranlı yetkili, bu gelişmelerin yalnızca askeri bir hamle olarak değerlendirilmemesi gerektiğini de vurguladı. Ona göre bu adımlar, aynı zamanda bölgedeki ticaret yolları üzerinde kontrol sağlama ve transit maliyetleri yönetme stratejisinin bir parçası. Bu bağlamda Babül Mendeb üzerinde kurulacak bir hakimiyetin, enerji taşımacılığı başta olmak üzere küresel ticaret akışına doğrudan etki edebileceği ifade ediliyor.

Uzmanlar ise bu tür açıklamaların sahadaki gerçek durum kadar psikolojik ve siyasi etkilerinin de önemli olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle ABD-İran geriliminin tırmandığı dönemlerde bu tür stratejik noktalar üzerinden verilen mesajların, karşı tarafa yönelik bir caydırıcılık unsuru taşıdığı değerlendiriliyor.

Sonuç olarak, Babül Mendeb Boğazı’na ilişkin bu iddialar yalnızca bölgesel bir gelişme olarak görülmüyor. Aksine, küresel ticaretin güvenliği, enerji arzı ve uluslararası deniz taşımacılığı açısından geniş çaplı etkiler doğurma potansiyeli taşıyor. Önümüzdeki süreçte bu bölgede yaşanacak gelişmeler, hem siyasi hem de ekonomik dengeler açısından belirleyici olabilir.

Son dönemde bölgede yaşanan gerilim, küresel ölçekte enerji piyasalarını ve jeopolitik dengeleri doğrudan etkiledi. Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail’in, Washington ve Tahran arasında süren diplomatik görüşmelere rağmen 28 Şubat tarihinde İran’a yönelik askeri operasyon başlatması, tansiyonun hızla yükselmesine neden oldu. Söz konusu saldırılar, İran yönetiminde ciddi kayıplara yol açtı. İran’ın dini lideri Ali Hamaney başta olmak üzere üst düzey birçok ismin hayatını kaybettiği bildirildi.

Bu gelişmelerin ardından İran, yalnızca İsrail’i değil, aynı zamanda ABD’nin bölgedeki askeri varlığını da hedef alan bir karşılık verdi. Özellikle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi ülkelerde bulunan Amerikan üslerine yönelik saldırılar, çatışmanın bölgesel bir krize dönüşmesine yol açtı. İran’ın bu hamlesi, Basra Körfezi çevresindeki güvenlik dengelerini ciddi şekilde sarstı.

Yaşanan askeri gerilimlerin en kritik sonuçlarından biri ise Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapatılması oldu. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik geçiş noktasının kapanması, küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara neden oldu. Özellikle Brent petrol fiyatlarında kısa süre içinde sert yükselişler görüldü. Enerji arzına yönelik belirsizlik, uluslararası piyasalarda endişe yaratırken, birçok ülke alternatif tedarik yolları arayışına girdi.

Ancak ABD ve İsrail ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes, bölgede sınırlı da olsa bir rahatlama sağladı. Bu ateşkesin ardından İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yeni bir düzenleme kararı aldı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaptığı yazılı açıklamada, diplomatik süreçte katkı sağlayan Pakistan yönetimine de teşekkür etti. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in yürüttüğü diplomatik girişimlerin, taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırdığı ifade edildi.

Arakçi açıklamasında, İran’a yönelik saldırıların tamamen durdurulması halinde ülkenin savunma amaçlı askeri operasyonlarını sonlandıracağını belirtti. Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin tamamen serbest bırakılmadığı, aksine belirli kurallara bağlandığı vurgulandı. İki haftalık süre boyunca geçerli olacak bu uygulama kapsamında, uluslararası gemilerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde hareket etmesi gerekecek. Ayrıca teknik bazı sınırlamaların da geçerli olacağı ifade edildi.

Bu karar, küresel enerji piyasaları açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Boğazın kısmen de olsa yeniden açılması, petrol arzına yönelik endişeleri bir miktar azaltabilir. Ancak uygulamanın geçici olması ve sıkı denetim şartlarına bağlı kalması, risklerin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Uzmanlara göre, bölgede kalıcı bir istikrarın sağlanabilmesi için yalnızca askeri değil, diplomatik çözümlerin de güçlendirilmesi gerekiyor. Aksi halde, Hürmüz Boğazı gibi stratejik noktaların yeniden kapanması ihtimali, küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratmaya devam edebilir.

Yedioth Ahronot gazetesine konuşan yetkili, Donald Trump yönetiminin İran ile yürüttüğü temasların son günlerde hız kazandığını ve Washington’un yaklaşık üç hafta içinde saldırıları sona erdirmeyi hedeflediğini iddia etti.

Aynı kaynak, ABD ile İran arasında yapılması planlanan görüşmelerin bu hafta Pakistan’da gerçekleşmesinin beklendiğini belirtti. Yetkili ayrıca ABD’nin, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile temas halinde olduğunu savundu ve bu süreçle ilgili İsrail’e bilgi verilmediğini ileri sürdü.

Öte yandan Trump, İran’ın ABD ile anlaşma yapma isteğinde olduğunu ifade ederek, taraflar arasında telefon görüşmesi yapılabileceğini açıklamıştı. İranlı yetkililerle temas kurduklarını belirten Trump, kesin sonuç içermeyen bir anlaşma ihtimalinin yüksek olduğunu dile getirdi.

Trump ayrıca, İran’ın enerji altyapısına yönelik olası askeri saldırıların geçici olarak durdurulması talimatı verdiğini açıklarken, Hürmüz Boğazı’nın açılmaması halinde İran’daki elektrik santrallerinin hedef alınabileceği yönünde uyarıda bulundu.

Bu açıklamalara İran cephesinden sert yanıt geldi. Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile herhangi bir müzakere yürütülmediğini belirterek, bu yöndeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını söyledi. Kalibaf, söz konusu iddiaların piyasalarda manipülasyon amacı taşıdığını öne sürdü.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de benzer şekilde ABD ile doğrudan müzakere yapılmadığını, yalnızca dolaylı mesaj alışverişinin söz konusu olduğunu ifade etti.

Bölgede tansiyon yüksek seyrini korurken, taraflardan gelen çelişkili açıklamalar diplomatik sürece dair belirsizliği artırıyor.