Ateşkesin ilan edildiği gün İsrail’in Lübnan’a yönelik geniş çaplı saldırı başlatması, dengeleri sarsarken binlerce kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Bu gelişme, Washington ile Tahran arasında yeni bir gerilim başlığı açtı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın devreye girmesiyle İsrail ve Lübnan arasında 10 günlük ayrı bir ateşkes sağlandı. Ancak bu diplomatik adımlar, Hürmüz Boğazı çevresindeki krizi çözmeye yetmedi.

Hürmüz Boğazı yeniden krizin merkezinde

İran, ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’nı geçişlere açtığını duyurmuştu. Buna karşılık Trump, İran ile kapsamlı bir anlaşmaya varılana kadar bölgedeki ablukanın süreceğini açıkladı. Bu çıkışın ardından boğaz yeniden kapatıldı.

İlk tur görüşmeler sonuçsuz kaldı

Taraflar, Pakistan’ın arabuluculuğunda İslamabad’da bir araya geldi. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden somut bir sonuç çıkmadı ve taraflar anlaşma sağlayamadan masadan ayrıldı.

İkinci tur görüşmeler belirsiz

Müzakerelerin tamamen sona ermediği ifade edilirken, Pakistan ikinci tur için ABD’den bir ön heyetin İslamabad’a ulaştığını açıkladı. Ancak İran tarafı henüz sürece katılım göstermedi.

Bu sırada ABD’nin İran’a ait bir kargo gemisine müdahale ettiği yönündeki açıklamalar, tansiyonu daha da yükseltti. Tahran yönetimi, bu gelişmenin ardından ikinci tur görüşmeler için herhangi bir planlarının olmadığını duyurdu.

Karşılıklı sert açıklamalar

Trump, yaptığı açıklamalarda İran’la anlaşmaya varılabileceğini ve gerekli ilerleme sağlanırsa İran liderleriyle görüşmeye hazır olduğunu söyledi. ABD’nin “adil bir anlaşma” teklif ettiğini savundu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Washington’un yaklaşımını “çelişkili ve yapıcı olmayan” olarak nitelendirerek, ABD’nin İran’dan teslimiyet beklediğini ancak bunun mümkün olmadığını ifade etti.

Trump ayrıca uygulanan ablukanın İran ekonomisine ciddi zarar verdiğini öne sürerek, ülkenin günlük yüz milyonlarca dolar kaybettiğini iddia etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ABD’nin attığı adımların diplomasiyle bağdaşmadığını belirterek, İran’ın ulusal çıkarlarını korumak adına gerekli kararları alacağını vurguladı.

Washington – Dünya nefesini tutmuş, Ortadoğu semalarında yankılanacak patlamaları beklerken, ABD Başkanı Donald Trump, her zamanki gibi sahneye çıktı ve beklenen şovu ertelediğini duyurdu. İran’ın enerji altyapısını bombalama tehdidini, “Tahran’ın isteği üzerine” 6 Nisan’a kadar uzattığını açıklayan Trump, mevcut müzakerelerin “çok iyi gittiğini” de eklemeyi ihmal etmedi. Ancak bu “iyi giden müzakereler” ve “Tahran’ın isteği” söylemi, akıllara ister istemez o meşhur soruyu getirdi: Acaba Trump’ın füze stoğu mu bitti, yoksa başına gelecekleri hesaplamak için biraz daha zamana mı ihtiyacı var?

WTI PETROL FİYATLARINDA DA DÜŞÜŞ

Aynı dakikalarda, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı 83 doların altına geriledi. Analistler, fiyatlardaki düşüşte Trump’ın açıklamalarının belirleyici olduğunu belirtiyor.

TRUMP: SAVAŞ “BÜYÜK ÖLÇÜDE TAMAMLANDI”

CBS News’e telefonla verdiği röportajda Trump, İran’la yürütülen savaşta hedeflere büyük ölçüde ulaşıldığını belirterek, “Savaşın büyük ölçüde tamamlandığını düşünüyorum. Donanmaları yok, iletişim araçları yok, hava kuvvetleri yok” ifadelerini kullandı.

Trump, savaşın ilk aşamada öngörülen 4-5 haftalık süreden çok daha erken sona erebileceğini ima etti. Ayrıca, Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sağlama planlarını düşündüğünü de dile getirdi.

TRUMP SAVAŞIN HIZLA BİTTİĞİNİ SÖYLEDİ

Trump, “Bence savaş neredeyse tamamlandı. Donanmaları yok, hava kuvvetleri yok, iletişim altyapısı yok. Füzeler dağılmış durumda. İnsansız hava araçları ve üretim tesisleri de dahil birçok hedef etkisiz hâle getiriliyor” ifadelerini kullandı.

Daha önce İngiliz Daily Mail gazetesine konuşan Trump, İran’a yönelik saldırıların yaklaşık dört hafta sürebileceğini belirtmişti. Ancak CBS News’e verdiği son röportajda sürecin beklenenden çok daha hızlı ilerlediğini vurguladı.

SAVAŞ BAKANI: “YENİ BAŞLADIK”

Öte yandan, ABD’de savaş stratejileriyle ilgili açıklamalarda bulunan Savaş Bakanı Hegseth, CBS televizyonundaki “60 Minutes” programında, İran’a yönelik saldırıların henüz yükselişte olduğunu ve savaşın başladığını söyledi. Hegseth, İran’ın Başkan Trump’ın kararlılığını anlayana kadar zaman kaybedeceğini öne sürdü.

WASHINGTON POST: GERÇEK DURUM FARKLI

Washington Post tarafından aktarılan Avrupalı ve Arap yetkililer, ABD ve İsrail’in İran genelinde koordineli saldırılar başlatmasına rağmen Tahran yönetiminde herhangi bir çöküş yaşanmadığını belirtti. İsmi açıklanmayan bir yetkili, rejimin kontrolünü sürdürdüğünü ve üst düzey komutanların ortadan kaldırılması durumunda bile yerine hızlıca yeni isimler atandığını ifade etti.

Başka bir Avrupalı yetkili ise İran’ın asimetrik savaş stratejisiyle ABD’yi yıpratmayı ve gerilimi azaltmaya zorlamayı hedeflediğini söyledi. İran’ın, doğrudan ABD ordusunu yenemeyeceğinin farkında olduğunu, ancak misilleme kapasitesiyle mümkün olduğunca zarar vermeyi planladığını vurguladı.

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasındaki diplomatik görüşmeler devam ederken 28 Şubat’ta İran’a yönelik bir askeri harekat başlattı. Buna karşılık İran, İsrail’e ve ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılar düzenledi. Bu saldırılarda İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Rusya’nın İddiaları

Washington Post’un isimsiz kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Rusya’nın İran’a istihbarat sağladığı öne sürüldü. Haberde, Rusya’nın savaş gemileri ve uçaklar dahil ABD askeri varlıklarının konum bilgilerini İran’a ilettiği iddia edildi. İstihbaratın kapsamını ‘oldukça geniş’ olarak nitelendiren kaynaklar, Rusya’nın sağladığı hedef belirleme desteğinin boyutlarının ise net olarak bilinmediğini belirtti.

Öte yandan bazı yetkililer, Rusya’nın İran’a destek verdiğini doğrularken, Çin’in ise İran’a yardım etmediğini kaydetti.

Rusya’nın Çıkarları

Washington Post’a göre, Rusya, ABD ile İran arasındaki çatışmanın uzun sürmesini kendi çıkarına görüyor. Savaş nedeniyle yükselen petrol fiyatları Rusya’ya ekonomik avantaj sağlarken, ABD ve Avrupa’nın dikkatinin Ukrayna’dan İran’a kayması da Kremlin’in işine yarıyor. Konuyla ilgili olarak Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, CIA ve ABD Savunma Bakanlığı yorum talebini reddetti.

İran devlet televizyonu, Hamaney’in sabah saatlerinde düzenlenen ABD-İsrail saldırısında yaşamını yitirdiğini duyurdu. Bu gelişmenin ardından Ayetullahlardan oluşan Meclis-i Hobregan üyeleri, yeni Veliyy-i Fakih’i belirlemek için Tahran’da toplandı.

Geçici liderlik konseyinde Arafi, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyn Muhsini Ejei ile birlikte ülkenin hayati kararlarını yönetecek. Üçlü konseyde Arafi bir numaralı isim olarak görev yapacak ve yeni lider seçilene kadar yetkilerini yürütecek.

1959 yılında Yezd’in Maybod şehrinde doğan Arafi, dini çevrelerde yetişmiş, Kum’daki Şii havzasında eğitim almış ve fıkıh-usul gibi klasik İslami ilimlerde derinleşmiş bir isim. Babası Muhammed İbrahim Arafi, Ruhullah Humeyni’nin yakın arkadaşıydı ve Alireza Arafi’nin dini eğitime yönelmesinde etkili oldu.

Arafi, uzun yıllar boyunca öğretim, vaizlik ve idari görevlerde bulundu. Hamaney’e yakınlığıyla bilinen Arafi, Uzmanlar Meclisi Başkan Yardımcılığı ve Koruyucular Konseyi üyeliği görevlerini yürütüyor. Aynı zamanda İran’daki ilahiyat eğitim sisteminin başında yer alıyor.

Reformist ve kurumsal bir yapıya sahip olan Arafi, geleneksel dini otoriteye bağlı kalmakla birlikte eğitim ve kurumsal reformlarda etkin rol oynuyor. Anayasa’nın 111. maddesi gereği, liderin ölümü durumunda geçici konsey en kısa sürede atanmalı ve ülkenin yönetim yetkilerini devralmalı.

Yeni Veliyy-i Fakih’in seçilmesi için Meclis-i Hobregan üyeleri Tahran’da toplantılar düzenleyecek. Lider belirlenene kadar, Arafi, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve Yargı Erki Başkanı Ejei, anayasal yetkileri birlikte kullanacak.

COGAT tarafından yapılan açıklamada, Refah Sınır Kapısı da dahil olmak üzere Gazze’ye giriş sağlayan tüm sınır kapılarının geçici olarak kapatıldığı belirtildi. Açıklamada, söz konusu kararın “gerekli güvenlik düzenlemeleri” kapsamında alındığı ifade edildi.

Yetkililer ayrıca, ateşkesin başlangıcından bu yana Gazze’ye önemli miktarda gıda yardımı ulaştığını ve mevcut stokların bir süre daha yeterli olmasının beklendiğini öne sürdü.

Yorum ve Değerlendirme

Bölgedeki gelişmeler, İran’a yönelik saldırıların sadece doğrudan hedef alınan alanlarla sınırlı kalmadığını, Gazze’deki mevcut durumu da etkilediğini gösteriyor. Eleştirmenler, sınır kapılarının kapatılmasının Gazze üzerindeki abluka koşullarını daha da ağırlaştırabileceğini savunuyor.

Bazı yorumcular ayrıca, Donald Trump döneminde şekillenen ABD-İsrail yakın iş birliğinin bölgesel askeri politikalar üzerinde etkili olduğunu ve alınan güvenlik kararlarının insani sonuçlarının uluslararası kamuoyunda tartışılmaya devam ettiğini belirtiyor.

Washington’dan gelen her açıklama gerçeği aydınlatmıyor; çoğu zaman sis perdesini daha da kalınlaştırıyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt’in “Trump İran’da 800 idamı durdurdu” iddiası da bu sisin son örneği. Bu açıklama ilk bakışta insani, hatta tarihi bir başarı gibi sunuluyor. Ancak meseleye biraz yakından bakıldığında ortada ciddi bir çelişki, hatta bilinçli bir algı operasyonu olduğu görülüyor.

Öncelikle şunu sormak gerekiyor: ABD’nin ağır ambargolarla boğduğu bir ülkede yaşanan insani krizlerin ahlaki sorumluluğu kime aittir? Eğer Trump gerçekten İran halkının hayatını önemsiyorsa, neden bu halkı açlığa, ilaca erişimsizliğe ve ekonomik çöküşe mahkûm eden yaptırımlar hâlâ yürürlükte?

“800 idam durduruldu” söylemi, kulağa hoş gelen ama altı boş bir siyasi propagandadan ibaret olabilir. Zira iddia edilen bu kişilerin kim olduğu, hangi suçlamalarla yargılandığı ve neden özellikle şimdi gündeme getirildiği belirsizdir. Dahası, bu isimlerin Batı merkezli yapılarla, AB ve Atlantik eksenli istihbarat ağlarıyla bağlantılı “kullanışlı aparatlar” olduğu yönündeki iddialar yabana atılacak türden değildir.

Bugün İran’da yaşananlar spontane bir halk hareketi olarak okunamaz. Evet, sokağa çıkanlar İran halkıdır; ancak bu hareketlerin dijital medya üzerinden yönlendirilmesi, Batılı medya organlarının tek merkezden üretilmiş dili ve senkronize “özgürlük” söylemleri, emperyal aklın sahnede olduğunu açıkça göstermektedir. Bu, Ortadoğu’da defalarca izlediğimiz tanıdık bir senaryodur.

Trump’ın Fox News üzerinden yaptığı açıklamalar, bir devlet adamından çok bir seçim kampanyası yürüten adayın dilini yansıtmaktadır: “Eylemlere devam edin, ABD yardımı yolda.” Bu söylem, İran halkına duyulan bir sevgiden değil, rejim değiştirme hedefinden beslenmektedir. Görünen odur ki ABD, İran dosyasında diplomasi defterini kapatmış; uzun vadeli, yıpratıcı ve vekâlet unsurlarına dayalı bir çatışma stratejisini devreye sokmuştur.

Bu noktada kritik bir başka unsur daha vardır: İran’da FETÖ benzeri yapılanmaların varlığı iddiası. Devletin kılcal damarlarına sızmış, dış istihbarat servisleriyle temas hâlinde olan bu yapıların; CIA, MOSSAD ve İngiliz istihbarat geleneğiyle bağlantılı aparatlar olarak kullanıldığı yönündeki analizler, bölgesel güvenlik perspektifinden ciddiyetle ele alınmalıdır.

Asıl tehlike ise daha derindedir. İran’daki iç karışıklıkların uzun vadede bölgesel haritaları yeniden çizme planına hizmet etme ihtimali göz ardı edilmemelidir. Kademeli olarak oluşturulmak istenen yeni bir “Kürdistan havzası”, yalnızca İran’ı değil; Türkiye’yi, Irak’ı ve Suriye’yi de doğrudan hedef alan jeopolitik bir projedir.

Trump’ın çelişkisi tam da burada düğümleniyor: Bir yandan “sivil ölümlere karşıyım” diyen bir lider, diğer yandan bu ölümlerin altyapısını oluşturan ambargoları, ekonomik savaş araçlarını ve istikrarsızlaştırma politikalarını ısrarla sürdürüyor. Bu, insani bir duruş değil; seçici vicdanla yürütülen emperyal bir stratejidir.

Peki soralım: ABD’nin sınırsız siyasi, askeri ve diplomatik desteğiyle İsrail’in Gazze’de katlettiği 60 bini aşkın sivilin kadınların, çocukların, bebeklerin ve görevini yapan basın mensuplarının kanının hesabını kim verecek? Hastanelerin bombalandığı, gazetecilerin hedef alındığı, toplu mezarların ortaya çıktığı Gazze’de akan kan, Trump’ın “insani hassasiyet” söyleminin neresine düşüyor?

Ey barışçı geçinen Trump; madem vicdan sahibisin, Gazze’deki ölümlere neden sessiz kaldın? Neden İsrail’e “ciddi sonuçlar” hatırlatılmadı? Neden bir tek yaptırım, bir tek uyarı, bir tek kırmızı çizgi görmedik? İran söz konusu olunca yüksek perdeden insan hakları nutukları atanlar, Gazze’de söz konusu olan Müslüman siviller olunca neden kör, sağır ve dilsiz kesildi?

Bu sessizlik bir unutkanlık değil, bir tercihtir. Ve bu tercih bize şunu açıkça gösteriyor. Trump’ın insan hakları söylemi evrensel değil; kime karşı, ne zaman ve hangi stratejik çıkarla kullanılacağı önceden belirlenmiş bir araçtır. İran’da idamlar üzerinden ahlaki üstünlük taslayan bir liderin, Gazze’de on binlerce masumun katledilmesini görmezden gelmesi, vicdan değil; çıkar merkezli bir siyaset anlayışıdır.

İran’a düşen görev nettir: Halkını dinlemek, meşru talepleri görmezden gelmemek ve çözümü dış müdahalelerde değil, kendi toplumsal dinamiklerinde aramaktır. Ancak aynı zamanda, ülkenin iç işlerine yönelik bu çok katmanlı müdahalelere karşı da uyanık olmak zorundadır.

Sonuç olarak; Trump’ın “800 idamı durdurdum” söylemi, tarihe bir insan hakları başarısı olarak değil, bir rejim değiştirme operasyonunun PR cümlesi olarak geçme riski taşımaktadır. Gerçek barış, tweetlerle değil; ambargoların kaldırılmasıyla, halkların iradesine saygıyla ve emperyal hesapların terk edilmesiyle mümkündür.

Ancak görünen odur ki Trump’ın derdi İran halkı değildir. Onun kurtarmaya çalıştığı, yıllardır eğittiği, finanse ettiği, bilgi devşirdiği ve günü geldiğinde sahaya sürdüğü “kullanışlı aparatlarıdır.” Bugün “idamdan kurtardım” diye sunulanlar, yarın İran sokaklarında “özgürlük” etiketiyle vitrine çıkarılacak taşeronlardır. Trump, mazlumları değil; yatırım yaptığı unsurları korumanın, harcadığı paranın ve kurduğu ağların boşa gitmemesinin hesabını yapmaktadır.

Bu yüzden bu hikâyede ne vicdan vardır ne de samimiyet. Ortada yalnızca emperyal aklın soğuk muhasebesi vardır. İran halkı bu oyunun figüranı değil, öznesi olmak zorundadır. Aksi hâlde bugün “idamları durdurduk” diyenler, yarın aynı ülkeyi daha büyük bir kaosun içine sürüklemekten bir an bile tereddüt etmeyecektir.

Tarih bize şunu defalarca öğretti: Bir ülke içeriden karıştırılmadan, sokakları alevlendirilmeden, ekonomisi nefessiz bırakılmadan rejim değiştirilmez. İran’da bugün yaşananlar ne “kendiliğinden halk hareketi” ne de masum ekonomik tepkilerdir. Bu, yıllardır adım adım örülen bir kaos mühendisliğinin sahaya sürülmüş halidir.

Bu gün İran’da bu yaşananlar protesto değil.
Bu yaşananlar muhalefet hiç değil.
Bu yaşananlar halk ayaklanması asla değil.

Bu yaşananlar, bir ülkenin iradesini kırmak, devletini diz çöktürmek ve haritasını masada değil sokakta yeniden çizmek için yürütülen dış destekli bir darbe provasıdır.

Ekmek bahanedir.
Ekonomi bahanedir.
Özgürlük söylemi bir kamuflajdır.

Çünkü hiçbir halk kendi camisinin ateşe verilmesine alkış tutmaz.
Hiçbir millet kendi bayrağını yakarak özgürleşmez.
Hiçbir meşru itiraz, kutsalına saldırarak, sembollerini çiğneyerek, ülkesini aşağılayarak yapılmaz.

Camiler yakılıyorsa,
Bayraklar yerlerde sürükleniyorsa,
Şiddet organize ediliyorsa…

Orada halk yoktur.
Orada muhalefet yoktur.
Orada provokasyon vardır, istihbarat vardır, kiralık kaos vardır.

Bu, sokaktan yükselen bir isyan değil; dışarıdan itilen, parayla beslenen, kameralarla servis edilen bir yıkım senaryosudur.

Bu senaryo tanıdıktır.
Oyuncular tanıdıktır.
Ve hedef bellidir: İran’ı içeriden çökertmek.

İran bugün açlıkla değil, istihbaratla terbiye edilmek isteniyor. Sokaklara dökülen öfkenin arkasında ne spontane halk iradesi var ne de masum talepler. Arkasında CIA var, MOSSAD var, dolar var, turist kılığında sokulmuş kiralık provokatörler var.

Camiler yakılıyorsa,
İnsanlar diri diri ateşe veriliyorsa,
Kafalar kesiliyorsa…

Bu, ne özgürlüktür ne adalet.
Bu, işgalin yeni versiyonudur.

Bayrak Yakanlar Kimin Bayrağını Taşıyor?

Batı medyası aynı anda düğmeye bastı.
Aynı görüntüler, aynı başlıklar, aynı yalanlar:

“Rejim halkını öldürüyor.”

Oysa gerçek şu:
Devlet, halkını değil; devlet kılığına girmiş düşmanı temizlemeye çalışıyor.

ABD, İran’da rejim değişikliği istiyor çünkü:

• İsrail’in güvenliği için İran nefessiz bırakılmalı

• Çin-Rusya hattı koparılmalı

• Ortadoğu yeniden kanla şekillendirilmeli.

Ve evet, bunu ekonomik kriz bahanesiyle yapıyorlar.

Trump: Kaosun Tetikçisi

Trump tehdit ediyor, Pehlevi artıkları kışkırtıyor, Batı basını alkış tutuyor.
Bu bir denklem değil; bu bir darbe provasıdır.

ABD kendi içindeki çürümeyi örtmek için dünyayı ateşe atıyor.
Seçim kaosu, borç batağı, sokak çatışmaları…
Bunların hepsini perdelemek için düğmeye basıldı.

İran bugün hedefteyse, yarın hedef sizsiniz.

İran Uyanmak Zorunda

İran’ın artık yarım önlemlerle, ikili askeri yapılarla, belirsiz güvenlik refleksleriyle yol alması mümkün değil.

• Devrim Muhafızları ve ordu tek komuta altında birleşmelidir.

• Provokatör ile protestocu ayırt edilmeden atılacak her adım, Washington’un ekmeğine yağ sürer.

• Sertlik şarttır ama akılsız sertlik intihardır.

Roma’yı yakan Neron’du.
Bugün dünyayı yakmaya çalışan ise Beyaz Saray’dan konuşuyor.

Trump, çağımızın NERON’udur.

Ve tarih şunu yazar:
İran düşerse, sırada Avrupa vardır.
Fransa, Almanya, İtalya…
Hiçbiri bu ateşten muaf değildir.

ABD’nin Ortadoğu’daki politikaları uzun süredir “demokrasi”, “özgürlük” ve “insan hakları” söylemleriyle meşrulaştırılıyor. Ancak sahadaki gerçeklik, bu söylemlerin ardında yatan çıkar merkezli, baskıcı ve çifte standartlı bir stratejiyi açıkça ortaya koyuyor. DEAŞ’ın doğuşu ve yükselişi de bu çerçevede ele alınmalıdır.

Örgüt bir anda ve kendiliğinden ortaya çıkmadı. Irak işgali sonrası çöken devlet yapısı, ABD’nin kurguladığı güç boşluğu ve bölgesel mühendislik politikaları bu zemini hazırladı. Bu boşluk, terör örgütlerinin “kullanışlı düşman” rolünü oynaması için elverişli hale getirildi.

ABD’nin DEAŞ’ı doğrudan kurduğu yönündeki iddialar tartışmalı olsa da, örgütü dolaylı biçimde eğitip donatan, silah akışlarını denetlemeyen, bölgeyi istikrarsızlığa sürükleyen politikaları inkâr edilemez. Suriye’deki çatışmaların derinleşmesi, İsrail’in güvenliğini merkeze alan Washington stratejisiyle yakından ilişkilidir. Çünkü ABD için Suriye meselesi hiçbir zaman sadece Suriye olmamıştır; mesele, İsrail’in bölgesel üstünlüğünü garantilemek, İran’ı çevrelemek ve Rusya’nın nüfuzunu sınırlamak olmuştur.

Bugün ABD, Şam yönetimiyle kurulabilecek olası temasları da yine kendi çıkar penceresinden değerlendirecektir. Şara’yı  muhatap alırken “reform”, “istikrar” ya da “barış” gibi kavramları dillendirecek; ancak perde arkasında Golan Tepeleri’ndeki İsrail işgalini fiilen tanıyan, İbrahim Anlaşmaları üzerinden Arap dünyasını İsrail’le normalleşmeye zorlayan baskıcı diplomasisini sürdürecektir. Washington’un mesajı açık olacaktır:

“Ya bizimle olacaksınız, ya da ‘terörle iş birliği yapan’ rejim ilan edilirsiniz.”

Bu yaklaşım, ABD dış politikasının en belirgin karakteridir. Ahlaki meşruiyet iddiası ile reel çıkarların vahşi uyumsuzluğu. Demokrasi getirme iddiasıyla yola çıkan aynı Washington yönetimi, otoriter müttefikleriyle askeri üsler kurmaktan, insan hakları ihlalleriyle anılan rejimlerle enerji anlaşmaları yapmaktan çekinmez. “Basın özgürlüğü”nü savunurken, kendi çıkarına ters düşen her haberin üzerine “gizlilik” damgası vurur.

Bugün Suriye’ye bakıldığında da aynı tablo görülmektedir. Yıkılmış şehirler, parçalanmış toplumlar, dış müdahalelerin cehenneme çevirdiği bir ülke. Ve ABD, bu yıkımın sorumluluğunu üstlenmek yerine, yeniden “çözüm mimarı” rolüne bürünmeye hazırlanıyor. Bu, yalnızca ironik değil; aynı zamanda ahlaki bir çöküştür.

ABD’nin Ortadoğu’da güvenilir bir barış aktörü olabilmesi için önce kendi geçmişiyle yüzleşmesi gerekir. Irak’ta, Libya’da, Afganistan’da ve Suriye’de bıraktığı enkazla. Aksi halde Washington’un her yeni “barış girişimi”, bir başka halkın kaderine biçilen yeni bir baskı senaryosundan ibaret olacaktır.

İDLİB DE GÖRÜŞÜLDÜ

Görüşmede, Münbiç konusundaki yol haritasının biran önce hayata geçirilmesinin önemine işaret edilirken ve İdlib mutabakatının önemi vurgulandı. İki lider Cemal Kaşıkçı olayının bütün yönleriyle aydınlatılması gerektiği hususunda mutabık kaldı.