Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan’da ilan edilen ateşkes sonrasında evlerine dönen çok sayıda kişi, artan güvenlik endişeleri nedeniyle yeniden göç etmek zorunda kaldı.

Dahiye’de Trafik Yoğunluğu Yaşandı

İsrail’in yeni saldırı hazırlıkları yaptığı yönündeki gelişmelerin ardından Dahiye’den ayrılmak isteyen vatandaşlar yollara çıktı. Yüz binlerce kişinin yaşadığı bölgede ana ulaşım güzergahlarında uzun araç kuyrukları ve yoğun trafik oluştu.

Çok sayıda aile, Beyrut’un daha güvenli olduğu düşünülen bölgelerine geçerek olası saldırılardan korunmaya çalışıyor.

Bölge Daha Önce de Hedef Alınmıştı

İsrail ordusu, daha önce düzenlediği operasyonlarda Hizbullah’ın güçlü olduğu bölgeler arasında gösterilen Dahiye’ye yoğun hava saldırıları gerçekleştirmişti. Bu saldırılar nedeniyle binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kalmıştı.

Ateşkesin ardından hayatın yeniden normale dönmeye başladığı bölgede, son gelişmeler halk arasında yeni bir endişe dalgasına neden oldu.

Dahiye Bölgesi Stratejik Öneme Sahip

Beyrut’un güneyinde yer alan Dahiye; Hureyk, Burc el-Baracne, Gubeyri ve El-Mureyce gibi yoğun nüfuslu mahalleleri kapsıyor.

Ağırlıklı olarak Şii Müslüman nüfusun yaşadığı bölge, Hizbullah’ın siyasi ve sosyal etkisinin hissedildiği merkezlerden biri olarak biliniyor.

Dahiye aynı zamanda konut alanları, ticaret merkezleri ve pazar yerlerinin yanı sıra Burc el-Baracne, Sabra ve Şatilla Filistin mülteci kamplarına da ev sahipliği yapıyor.

YORUM

Nerede kaldın Osmanlı?

Bir zamanlar mazlumların sığınağı, kimsesizlerin umudu, adalet arayanların son kapısı olan Osmanlı’nın hatırası bugün Ortadoğu’nun acı dolu sokaklarında yeniden yankılanıyor.

Evlerini terk etmek zorunda kalan çocukların gözyaşları, annelerin çaresizliği, yıkılan yuvaların sessiz çığlığı gökyüzüne yükselirken, insanın yüreği derin bir hüzünle doluyor.

Mazlumların ahı, yetimlerin duası ve kimsesizlerin bekleyişi sürüyor. Tarihin derinliklerinden gelen bir özlemle milyonlarca insan, adaletin, merhametin ve vicdanın yeniden hâkim olduğu günlerin hayalini kuruyor.

Ey mazlumların umudu olarak hatırlanan Osmanlı… Bugün acının gölgesinde kalan coğrafyalarda, zulmün karşısında gür bir ses, adaletin yanında dimdik duran bir irade bekleniyor. İnsanlık, savaşın değil barışın; gözyaşının değil huzurun egemen olduğu günleri özlemle arıyor.

Son dönemde Orta Doğu’da tansiyonun yeniden yükselmesine neden olan gelişmeler arasında ABD ile İran arasında artan gerilim dikkat çekerken, İsrail’in Gazze ve Lübnan hattındaki askeri operasyonlarını sürdürmesi bölgede yeni bir çatışma dalgası ihtimalini gündeme taşıdı. Özellikle Lübnan cephesinde devam eden saldırılar, daha önce ilan edilen ateşkesin fiilen geçerliliğini yitirdiği yönündeki yorumları güçlendirdi.

İsrail savaş uçaklarının Beyrut’un güneyinde gerçekleştirdiği bombardımanın ardından bölgeden yoğun duman yükseldiği bildirildi. Yerel kaynaklar, saldırının ardından ambulansların hızla olay yerine sevk edildiğini ve bölgede güvenlik önlemlerinin artırıldığını aktardı. Patlamanın şiddeti çevre mahallelerde de hissedilirken birçok binada maddi hasar meydana geldiği ifade edildi.

İsrail Ordusu Radyosu tarafından yapılan açıklamada saldırının hedefinin Hizbullah’ın elit askeri birliklerinden biri olarak bilinen Rıdvan Gücü’ne bağlı üst düzey bir komutan olduğu öne sürüldü. İsrail tarafı operasyonun “önleyici güvenlik hamlesi” olduğunu savunurken, Lübnanlı yetkililer saldırının açık bir ateşkes ihlali olduğunu dile getirdi.

İsrail Başbakanı Netanyahu ise saldırının ardından yaptığı açıklamada operasyonun arkasında durdu. Netanyahu, Hizbullah’a karşı mücadeleyi sürdüreceklerini belirterek, “Bu operasyonun emrini doğrudan ben verdim” ifadelerini kullandı. Açıklama, bölgede yeni saldırıların gelebileceği yönündeki endişeleri artırdı.

İsrail basınında yer alan haberlerde, İsrail Hava Kuvvetleri’ne ait savaş uçaklarının yeni operasyonlar için hazır bekletildiği aktarıldı. Güvenlik kaynakları, gece boyunca Lübnan’ın farklı noktalarına yönelik ek saldırıların düzenlenebileceğini ileri sürdü. Bu gelişme, özellikle Beyrut ve güney bölgelerinde yaşayan siviller arasında büyük tedirginlik yarattı.

Öte yandan saldırının zamanlaması da dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump kısa süre önce yaptığı açıklamada İsrail ile Hizbullah arasında yürürlükte bulunan ateşkesin üç hafta daha uzatıldığını duyurmuştu. Ancak Beyrut’a düzenlenen son hava saldırısı, sahadaki gerçek durumun diplomatik açıklamalarla örtüşmediğini ortaya koydu.

İsrail ordusu, son aylarda özellikle Lübnan’ın güneyinde yoğun hava operasyonları gerçekleştiriyor. İsrail’in 2 Mart tarihinde başlattığı geniş çaplı saldırıların ardından çok sayıda yerleşim yeri hedef alınmış, sınır hattındaki birçok bölge büyük ölçüde boşalmıştı. Lübnan hükümeti, saldırılar nedeniyle yerinden edilen insanların sayısının 1 milyonu geçtiğini açıklamıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı’nın paylaştığı verilere göre ise mart ayından bu yana devam eden İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bin 700’ü aşmış durumda. Yaralı sayısının ise çok daha yüksek olduğu belirtiliyor. Uluslararası kuruluşlar bölgede ciddi bir insani kriz yaşandığına dikkat çekerken, özellikle sivillerin hedef olduğu yönündeki iddialar dünya kamuoyunda tartışma yaratıyor.

Uzmanlar, İsrail’in Beyrut’a yönelik son saldırısının sadece Hizbullah’ı değil, aynı zamanda İran destekli bölgesel güç dengelerini de hedef aldığını değerlendiriyor. İran ile İsrail arasında doğrudan çatışma ihtimali konuşulurken, Lübnan cephesindeki gelişmelerin Orta Doğu genelinde daha büyük bir krizi tetikleyebileceği ifade ediliyor.

Bölgede yaşanan son gelişmeler, ateşkesin kalıcılığı konusunda ciddi soru işaretleri oluştururken, uluslararası toplumun yeni diplomatik girişimlerde bulunup bulunmayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.

Son dönemde İsrail ile Lübnan arasında yaşanan yoğun çatışmalar, özellikle sivil kayıpların artmasıyla birlikte küresel ölçekte endişe yaratmıştı. ABD ile İran arasında imzalanan ateşkes anlaşmasının hemen ardından İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırı başlatması, bölgedeki dengeleri daha da karmaşık hale getirdi. Bu durum, Washington ile Tahran arasında da yeni bir gerilim başlığı oluşturdu.

Yaşanan gelişmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ve Lübnan liderleriyle gerçekleştirdiği görüşmeler sonucunda geçici bir ateşkes üzerinde uzlaşı sağlandığını duyurdu. Açıklamaya göre, ateşkesin Türkiye saatiyle gece yarısı itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor. Bu süreçte tarafların çatışmaları durdurarak diplomatik çözüme odaklanması bekleniyor.

Trump, yaptığı açıklamada Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile doğrudan temas kurduğunu belirtti. Görüşmelerin olumlu geçtiğini ifade eden Trump, her iki liderin de ülkeleri arasında barışın sağlanması için 10 günlük ateşkesi kabul ettiğini söyledi. Bu temasların, taraflar arasında uzun süredir görülmeyen doğrudan diplomatik iletişim açısından önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor.

ABD yönetimi, yalnızca geçici ateşkesle yetinmeyerek kalıcı barış için de diplomatik girişimlerini sürdürüyor. Trump, bu kapsamda ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’yu görevlendirdiğini açıkladı. İki ismin, askeri ve diplomatik yetkililerle birlikte İsrail ve Lübnan taraflarıyla temaslarını sürdüreceği ve kalıcı bir çözüm için çalışacağı ifade edildi.

Trump’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer unsur ise, daha önce farklı bölgelerde yaşanan çatışmaların çözümüne katkı sunduğunu iddia etmesi oldu. ABD Başkanı, dünya genelinde dokuz ayrı çatışmanın çözümünde rol oynadığını belirterek, İsrail-Lübnan hattındaki gerilimin de sona erdirilmesini hedeflediğini dile getirdi.

Öte yandan, İsrail ile Lübnan arasında yürütülen diplomatik temasların geçmişi oldukça sınırlı. İki ülke arasında 1993 yılından bu yana üst düzey doğrudan görüşmelerin yapılmadığı biliniyor. Ancak son gelişmelerle birlikte, Washington’da gerçekleştirilen görüşmeler bu açıdan tarihi bir önem taşıyor. Söz konusu temaslara ev sahipliği yapan isim ise ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio oldu.

Bölgede yaşanan çatışmaların insani boyutu ise oldukça ağır. Lübnan Sağlık Bakanlığı tarafından paylaşılan verilere göre, 2 Mart’tan bu yana düzenlenen saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bin 196’ya ulaştı. Yaralı sayısının ise 7 bin 185 olduğu açıklandı. Hayatını kaybedenler arasında 172 çocuğun ve 260 kadının bulunması, çatışmaların siviller üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne seriyor. Ayrıca saldırılarda 93 sağlık çalışanının hayatını kaybettiği, 225 sağlık görevlisinin de yaralandığı bildirildi.

İsrail’in Lübnan’a yönelik operasyonları sırasında, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun bölgedeki askeri birlikleri ziyaret ettiği ve işgal altındaki alanlarda görüntü verdiği de basına yansımıştı. Netanyahu’nun bu ziyareti, İsrail’in sahadaki askeri varlığını ve kararlılığını göstermesi açısından önemli bir mesaj olarak yorumlandı.

Tüm bu gelişmeler ışığında, ilan edilen 10 günlük ateşkesin kalıcı bir barışa dönüşüp dönüşmeyeceği merak konusu. Uzmanlar, kısa süreli ateşkeslerin genellikle taraflara nefes alma imkânı sağladığını, ancak kalıcı çözüm için daha kapsamlı siyasi anlaşmaların gerekli olduğunu vurguluyor. Bu nedenle, ABD’nin yürüttüğü diplomatik çabaların önümüzdeki süreçte belirleyici olacağı ifade ediliyor.

Sonuç olarak, Orta Doğu’daki bu yeni ateşkes girişimi, bölgedeki tansiyonu geçici olarak düşürme potansiyeli taşıyor. Ancak kalıcı barışın sağlanabilmesi için tarafların karşılıklı güven inşa etmesi ve uzun vadeli çözümler üzerinde uzlaşması gerekiyor. Önümüzdeki günler, bu ateşkesin sahada nasıl uygulanacağını ve diplomatik sürecin hangi yönde ilerleyeceğini gösterecek.