İsrail ile Lübnan arasında uzun süredir devam eden gerilim, son dönemde daha geniş çaplı askeri operasyonlara dönüşmüştü. Özellikle 2 Mart tarihinde İsrail ordusunun başlattığı hava ve kara saldırıları, Lübnan’ın birçok bölgesinde büyük yıkıma neden oldu. Bu süreçte başkent Beyrut başta olmak üzere birçok şehir hedef alınırken, saldırıların şiddeti nedeniyle yüz binlerce kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyurulan ateşkes anlaşması, ilk etapta bölgede bir umut havası oluşturdu. İsrail’in saldırılarını geçici olarak durdurmasıyla birlikte yaklaşık altı haftadır ülkenin kuzey bölgelerine sığınmış olan Lübnanlı aileler, yeniden güneydeki evlerine dönmeye başladı. Ancak bu dönüş süreci beklenenden çok daha kısa sürdü.

Ateşkesin yürürlüğe girmesinden sadece üç gün sonra, özellikle güney Lübnan’da yaşayan siviller, bölgede güvenliğin hâlâ sağlanamadığını belirterek yeniden göç etmeye başladı. Yerel kaynaklara göre, birçok kişi evlerinin ya tamamen yıkıldığını ya da ciddi hasar gördüğünü ifade etti. Ayrıca altyapının büyük ölçüde tahrip olması nedeniyle su ve elektrik gibi temel ihtiyaçlara erişimin mümkün olmadığı vurgulandı.

Bu durum, sivillerin kalıcı olarak geri dönmesini zorlaştırırken, birçok aile daha güvenli gördükleri bölgelere doğru yeniden yola çıktı. Özellikle Sayda kentinde ana ulaşım yollarında yoğun trafik oluştuğu gözlemlendi. Bölgeden ayrılan sivillerin büyük bölümünün, çatışmalardan daha az etkilenen kuzey kesimlere yöneldiği ifade edildi.

Öte yandan İsrail tarafı, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını öne sürerek bölgedeki askeri faaliyetlerini sürdürme eğilimi gösterdi. Bu durum, ateşkesin kalıcılığına dair soru işaretlerini artırdı. Her ne kadar resmi olarak ateşkes ilan edilmiş olsa da sahadaki gelişmeler, taraflar arasında tam anlamıyla bir güven ortamı oluşmadığını ortaya koydu.

İsrail ordusu, 2 Mart’ta yaptığı açıklamada Lübnan’dan füze atıldığını tespit ettiğini ve bunun üzerine ülkenin kuzeyinde alarm sistemlerinin devreye girdiğini duyurmuştu. Bu gelişmenin ardından İsrail, Lübnan genelinde geniş çaplı hava saldırıları başlatmış, ardından kara operasyonlarını da artırma kararı almıştı. Bu süreçte hem havadan hem de denizden yoğun bombardıman gerçekleştirildi.

Çatışmaların insani boyutu ise oldukça ağır oldu. Lübnan Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, 2 Mart’tan bu yana düzenlenen saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bin 167’ye ulaştı. Yaralı sayısının ise bunun çok üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Ayrıca Lübnan hükümeti, yerinden edilen sivillerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıkladı. Bu rakam, ülke nüfusunun önemli bir bölümünün doğrudan etkilendiğini gösteriyor.

Sahadaki tablo, ateşkesin tek başına yeterli olmadığını açıkça ortaya koyuyor. Evlerine dönen sivillerin yeniden göç etmek zorunda kalması, bölgede kalıcı bir çözümün henüz sağlanamadığını gözler önüne serdi. Güvenlik risklerinin devam etmesi, altyapı eksiklikleri ve yıkımın boyutu, insanların yaşamlarını normale döndürmesini neredeyse imkânsız hale getiriyor.

Uzmanlara göre, bölgede kalıcı bir barışın sağlanabilmesi için yalnızca geçici ateşkeslerin değil, aynı zamanda kapsamlı bir siyasi çözüm sürecinin devreye girmesi gerekiyor. Aksi halde sivillerin yaşadığı bu göç döngüsünün devam etmesi kaçınılmaz görünüyor.

Sonuç olarak, İsrail ile Lübnan arasında sağlanan kısa süreli ateşkes, sahadaki insani krizi hafifletmekte yetersiz kaldı. Evlerine umutla dönen sivillerin yeniden yollara düşmesi, bölgede yaşanan dramın sürdüğünü bir kez daha ortaya koydu.

Son dönemde İsrail ile Lübnan arasında yaşanan yoğun çatışmalar, özellikle sivil kayıpların artmasıyla birlikte küresel ölçekte endişe yaratmıştı. ABD ile İran arasında imzalanan ateşkes anlaşmasının hemen ardından İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırı başlatması, bölgedeki dengeleri daha da karmaşık hale getirdi. Bu durum, Washington ile Tahran arasında da yeni bir gerilim başlığı oluşturdu.

Yaşanan gelişmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ve Lübnan liderleriyle gerçekleştirdiği görüşmeler sonucunda geçici bir ateşkes üzerinde uzlaşı sağlandığını duyurdu. Açıklamaya göre, ateşkesin Türkiye saatiyle gece yarısı itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor. Bu süreçte tarafların çatışmaları durdurarak diplomatik çözüme odaklanması bekleniyor.

Trump, yaptığı açıklamada Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile doğrudan temas kurduğunu belirtti. Görüşmelerin olumlu geçtiğini ifade eden Trump, her iki liderin de ülkeleri arasında barışın sağlanması için 10 günlük ateşkesi kabul ettiğini söyledi. Bu temasların, taraflar arasında uzun süredir görülmeyen doğrudan diplomatik iletişim açısından önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor.

ABD yönetimi, yalnızca geçici ateşkesle yetinmeyerek kalıcı barış için de diplomatik girişimlerini sürdürüyor. Trump, bu kapsamda ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’yu görevlendirdiğini açıkladı. İki ismin, askeri ve diplomatik yetkililerle birlikte İsrail ve Lübnan taraflarıyla temaslarını sürdüreceği ve kalıcı bir çözüm için çalışacağı ifade edildi.

Trump’ın açıklamalarında dikkat çeken bir diğer unsur ise, daha önce farklı bölgelerde yaşanan çatışmaların çözümüne katkı sunduğunu iddia etmesi oldu. ABD Başkanı, dünya genelinde dokuz ayrı çatışmanın çözümünde rol oynadığını belirterek, İsrail-Lübnan hattındaki gerilimin de sona erdirilmesini hedeflediğini dile getirdi.

Öte yandan, İsrail ile Lübnan arasında yürütülen diplomatik temasların geçmişi oldukça sınırlı. İki ülke arasında 1993 yılından bu yana üst düzey doğrudan görüşmelerin yapılmadığı biliniyor. Ancak son gelişmelerle birlikte, Washington’da gerçekleştirilen görüşmeler bu açıdan tarihi bir önem taşıyor. Söz konusu temaslara ev sahipliği yapan isim ise ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio oldu.

Bölgede yaşanan çatışmaların insani boyutu ise oldukça ağır. Lübnan Sağlık Bakanlığı tarafından paylaşılan verilere göre, 2 Mart’tan bu yana düzenlenen saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bin 196’ya ulaştı. Yaralı sayısının ise 7 bin 185 olduğu açıklandı. Hayatını kaybedenler arasında 172 çocuğun ve 260 kadının bulunması, çatışmaların siviller üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne seriyor. Ayrıca saldırılarda 93 sağlık çalışanının hayatını kaybettiği, 225 sağlık görevlisinin de yaralandığı bildirildi.

İsrail’in Lübnan’a yönelik operasyonları sırasında, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun bölgedeki askeri birlikleri ziyaret ettiği ve işgal altındaki alanlarda görüntü verdiği de basına yansımıştı. Netanyahu’nun bu ziyareti, İsrail’in sahadaki askeri varlığını ve kararlılığını göstermesi açısından önemli bir mesaj olarak yorumlandı.

Tüm bu gelişmeler ışığında, ilan edilen 10 günlük ateşkesin kalıcı bir barışa dönüşüp dönüşmeyeceği merak konusu. Uzmanlar, kısa süreli ateşkeslerin genellikle taraflara nefes alma imkânı sağladığını, ancak kalıcı çözüm için daha kapsamlı siyasi anlaşmaların gerekli olduğunu vurguluyor. Bu nedenle, ABD’nin yürüttüğü diplomatik çabaların önümüzdeki süreçte belirleyici olacağı ifade ediliyor.

Sonuç olarak, Orta Doğu’daki bu yeni ateşkes girişimi, bölgedeki tansiyonu geçici olarak düşürme potansiyeli taşıyor. Ancak kalıcı barışın sağlanabilmesi için tarafların karşılıklı güven inşa etmesi ve uzun vadeli çözümler üzerinde uzlaşması gerekiyor. Önümüzdeki günler, bu ateşkesin sahada nasıl uygulanacağını ve diplomatik sürecin hangi yönde ilerleyeceğini gösterecek.