Ateşkesin ilan edildiği gün İsrail’in Lübnan’a yönelik geniş çaplı saldırı başlatması, dengeleri sarsarken binlerce kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Bu gelişme, Washington ile Tahran arasında yeni bir gerilim başlığı açtı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın devreye girmesiyle İsrail ve Lübnan arasında 10 günlük ayrı bir ateşkes sağlandı. Ancak bu diplomatik adımlar, Hürmüz Boğazı çevresindeki krizi çözmeye yetmedi.

Hürmüz Boğazı yeniden krizin merkezinde

İran, ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı’nı geçişlere açtığını duyurmuştu. Buna karşılık Trump, İran ile kapsamlı bir anlaşmaya varılana kadar bölgedeki ablukanın süreceğini açıkladı. Bu çıkışın ardından boğaz yeniden kapatıldı.

İlk tur görüşmeler sonuçsuz kaldı

Taraflar, Pakistan’ın arabuluculuğunda İslamabad’da bir araya geldi. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerden somut bir sonuç çıkmadı ve taraflar anlaşma sağlayamadan masadan ayrıldı.

İkinci tur görüşmeler belirsiz

Müzakerelerin tamamen sona ermediği ifade edilirken, Pakistan ikinci tur için ABD’den bir ön heyetin İslamabad’a ulaştığını açıkladı. Ancak İran tarafı henüz sürece katılım göstermedi.

Bu sırada ABD’nin İran’a ait bir kargo gemisine müdahale ettiği yönündeki açıklamalar, tansiyonu daha da yükseltti. Tahran yönetimi, bu gelişmenin ardından ikinci tur görüşmeler için herhangi bir planlarının olmadığını duyurdu.

Karşılıklı sert açıklamalar

Trump, yaptığı açıklamalarda İran’la anlaşmaya varılabileceğini ve gerekli ilerleme sağlanırsa İran liderleriyle görüşmeye hazır olduğunu söyledi. ABD’nin “adil bir anlaşma” teklif ettiğini savundu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Washington’un yaklaşımını “çelişkili ve yapıcı olmayan” olarak nitelendirerek, ABD’nin İran’dan teslimiyet beklediğini ancak bunun mümkün olmadığını ifade etti.

Trump ayrıca uygulanan ablukanın İran ekonomisine ciddi zarar verdiğini öne sürerek, ülkenin günlük yüz milyonlarca dolar kaybettiğini iddia etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ABD’nin attığı adımların diplomasiyle bağdaşmadığını belirterek, İran’ın ulusal çıkarlarını korumak adına gerekli kararları alacağını vurguladı.

Uluslararası İşbirliği Platformu ile Körfez Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen “Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi (KİK)-Türkiye Ekonomik Forumu 2023” İstanbul’da gerçekleştirildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ekonomi yönetiminin en çok üzerinde durduğu konulardan olan yabancı yatırımı hakkında konuştu.

Bakan Şimşek, etkinliğin açılışında, Türkiye-KİK işbirliği alanları, Türkiye ekonomisinin görünümü ve Türkiye’deki yatırım fırsatlarını içeren sunum yaptı.

Turizm ve inşaat sektörüne vurgu yaptı

Sunumunda karşılıklı işbirliğinin artırılması çerçevesinde Körfez ülkeleri ile Türkiye arasında ekonomik açıdan karşılıklı bir tamamlayıcılığın bulunduğunu belirten Şimşek, şunları kaydetti:

Türkiye, zengin üretim çeşitliliği sayesinde imalat sanayisinde ileri kabiliyetlere sahip olup Avrupa ve Orta Asya pazarlarına erişim için kritik bir noktadadır. Körfez ülkeleri ise cari fazlalarına ve güçlü altyapı olanaklarına rağmen sanayi sektöründe sınırlı bir üretim çeşitliliğine sahiptir. Taraflar arasında serbest ticaret anlaşmaları gibi işbirliğini artıracak yeni modeller, Körfez ülkelerinin üretimini çeşitlendirmesine, karşılıklı ticaret ve yatırımların ivme kazanmasına, turizm ve inşaat başta olmak üzere sektörel potansiyelin artmasına katkı sağlayacaktır.

“Birincil önceliğimiz, fiyat istikrarını sağlayıp enflasyonu tek haneli rakamlara indirgemek”

Şimşek, sunumunda Türkiye ekonomisinde uygulanan makroekonomik politikalar ve yapısal reform gündemi hakkında da bilgi verdi.

Türkiye’deki yatırım fırsatlarına dikkati çeken Şimşek, şunları söyledi:

Orta Vadeli Program (OVP), makrofinansal istikrarı sağlamak için hazırlandı ve son birkaç ayda çok ciddi ilerleme kaydettik. Güçlü bir makroekonomik politika çerçevemiz ve yapısal reform gündemimiz var. Uyguladığımız sağlıklı politikalara cevaben Türkiye’ye yatırımcı güveninin geri gelmeye başladığını görüyoruz. Türkiye’nin kredi risk primi (CDS), mayıs ayındaki 700 baz puan seviyelerinden 400 baz puanın altına indi. Türkiye’nin risk primi neredeyse yarıya inmiş durumda yani yatırımcı güveni geri geliyor, bu da sermaye girişine yol açacak. Reformlarımızı kararlı bir şekilde uyguladıkça ülkemize daha fazla yatırımcıyı çekecek ve böylece kalıcı makrofinansal istikrara ulaşacağız. Birincil önceliğimiz, fiyat istikrarını sağlayıp enflasyonu tek haneli rakamlara indirgemek.

“2026 yılında enflasyonu tek haneye indireceğiz”

Enflasyonla mücadelenin önceliklendirildiği yeni politika çerçevesinde para politikasındaki normalleşme sürecinin, seçici kredi ve miktarsal sıkılaştırma adımlarıyla desteklendiğine işaret eden Şimşek, “Geçiş sürecinin ardından 2024 yılı ortasından itibaren dezenflasyon süreci başlayacak ve 2026 yılında enflasyonu tek haneye indireceğiz. Türkiye, geçmişten bu yana uyguladığı disiplinli maliye politikaları ile bütçe açığını ve kamu borç stokunu azaltmada önemli bir başarı sağlamıştır.” ifadelerini kullandı.

“OVP dönemi sonunda bütçe açığının milli gelire oranının, Maastricht Kriteri olan yüzde 3’ün altına gerilemesi hedeflenmekte”

Bakan Şimşek, şubatta yaşanan deprem felaketine atıfta bulunarak şöyle devam etti:

Diğer yandan yaşanan deprem felaketinin vatandaşlarımıza olan etkisini hafifletmeye yönelik alınan tedbirler, bütçe açığında geçici artışa yol açmıştır. Depreme yönelik yapılan harcamalar hariç tutularak bütçe giderlerinde tasarruf ve önceliklendirme çalışmaları yapılmaktadır. Bu sayede Orta Vadeli Program dönemi sonunda bütçe açığının milli gelire oranının, Maastricht Kriteri olan yüzde 3’ün altına gerilemesi hedeflenmektedir.

“Ülkemize yönelik artan güven dış finansman rezervlerinde görülmekte”

Para, maliye ve gelirler politikasının eş güdüm içinde uygulanacağı gelecek dönemde iç ve dış talebin büyümeye pozitif katkı verdiği, dengeli ve sürdürülebilir bir büyüme patikasının sağlanacağını vurgulayan Şimşek, şunları dile getirdi:

Ekonomide yeniden dengelenmeye yönelik atılan adımlar, altın ithalatındaki normalleşme ile doğal gaz ve ham petrol üretimi faaliyetleri sonucunda cari işlemler açığında gerileme beklenmektedir. Güçlü turizm gelirlerinin devamı bu sürece katkı sağlayacaktır.

2023 yılında yüzde 4 seviyesine gerilemesi beklenen cari işlemler açığının milli gelire oranının program dönemi sonunda yüzde 2,3 olması hedeflenmektedir. Ülkemize yönelik artan güvenle birlikte, dış finansman imkanlarındaki iyileşmenin yansımasını güçlenen rezervlerde görüyoruz. Küresel zorlukların arttığı son dönemde ülkemizin şoklara karşı dayanıklılığını artırmak için yapısal reformların hayata geçirilmesi önem arz etmektedir.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin güçlü sanayi altyapısı, genç nüfusu, gelişmiş ulaşım ağı, büyük pazarlara yakın jeopolitik konumu ve büyüme potansiyeliyle yatırımcılara cazip fırsatlar sunan bir merkez olduğunu vurgulayarak, bu bağlamda ekonomilerini çeşitlendirmeye çalışan KİK üyesi ülkelerin, Türkiye ile işbirliğini güçlendirmelerinin faydalı olacağına dikkati çekti.