Zorunlu Askerlik Yapanlar Türkiye’de de Askerlik Yapmış Sayılacak

TBMM Dışişleri Alt Komisyonu’nda sunum yapan Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Hizmetleri ve Yurtdışında Yaşayan Vatandaşlar Genel Müdürü Esin Çakıl, yurt dışında yaşayan vatandaşların yaşadığı askerlik mağduriyetlerini giderecek önemli bir değişiklik üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Hazırlanan düzenlemeye göre, zorunlu askerlik uygulamasının bulunduğu ve Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek ülkelerde askerlik hizmetini yerine getiren ya da askerlik yapmış kabul edilen çifte vatandaşlar, Türkiye’de de askerlik görevini tamamlamış sayılacak.

Yaklaşık 170 Bin Kişi Yararlanabilecek

Konsolosluk Mevzuat ve Takip Dairesi Başkanı Mevlüt Eröz, mevcut uygulamadaki tarih sınırlamalarının kaldırılacağını belirterek yeni sistemin çok daha geniş bir kesimi kapsayacağını ifade etti.

Eröz’ün verdiği bilgiye göre, yapılacak değişiklikten yaklaşık 170 bin Türk vatandaşının faydalanması öngörülüyor.

Mevcut Sistemde Asker Kaçağı Durumuna Düşüyorlardı

Mevcut mevzuat nedeniyle, yaşadıkları ülkede zorunlu askerlik görevini yerine getiren bazı Türk vatandaşları, Türkiye’deki askerlik işlemlerini tamamlamadıkları için asker kaçağı statüsüne düşebiliyordu.

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde bu mağduriyetlerin önemli ölçüde giderilmesi hedefleniyor.

Almanya’da Çifte Vatandaşlığa İlgi Beklentinin Altında Kaldı

Komisyonda yapılan sunumda Almanya’daki çifte vatandaşlık süreciyle ilgili güncel veriler de paylaşıldı.

Esin Çakıl’ın aktardığı bilgilere göre Almanya’da 568 bin 524 mavi kart sahibi bulunuyor. Almanya’da çifte vatandaşlığa imkan tanıyan yasal düzenlemenin 27 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girmesinden 30 Haziran 2026’ya kadar geçen sürede yalnızca 38 bin 169 kişi yeniden Türk vatandaşlığı için başvuruda bulundu. Bunlardan 38 bin 127 kişinin işlemleri tamamlandı.

Başvuruların Az Olmasının Nedeni Güvensizlik Endişesi

Çakıl, başvuru sayısının beklenen seviyeye ulaşmadığını belirterek bunun en önemli nedenlerinden birinin Alman makamlarına duyulan güvensizlik olduğunu söyledi.

Vatandaşların ilerleyen dönemde yapılabilecek olası yasa değişiklikleri nedeniyle yeniden Alman vatandaşlığını kaybetme endişesi taşıdığını ifade eden Çakıl, Avrupa’da yükselen aşırı sağ söylemlerinin de bu kaygıları artırdığını dile getirdi.

Dövizle Askerlik Uygulaması Devam Ediyor

Hâlihazırda yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, bulundukları ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları aracılığıyla dövizle askerlik uygulamasından yararlanabiliyor.

Öte yandan günümüzde Fransa, Birleşik Krallık, Belçika, Hollanda ve Almanya gibi birçok Avrupa ülkesinde zorunlu askerlik uygulaması bulunmuyor. Bu nedenle yeni düzenleme yalnızca zorunlu askerlik sisteminin devam ettiği ve Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek ülkelerde askerlik yapan vatandaşları kapsayacak.

2024 itibarıyla uygulamaya giren yeni düzenlemeyle Almanya’da vatandaşlık için gerekli ikamet süresi kısaltıldı. Ayrıca başvuru yapanlardan, önceki vatandaşlıklarından çıkma şartı da kaldırıldı. Bu değişiklik, özellikle uzun yıllardır Almanya’da yaşayan Türkler için çifte vatandaşlık imkanını genişletti.

Almanya Federal İstatistik Ofisi verilerine göre, ülkede sadece Alman vatandaşlığına sahip 1,3 milyon Türk bulunuyor. Yeni yasa kapsamında Türk vatandaşlığına yeniden geçme hakkı bulunan bu grubun büyük bölümünün başvuru yapmaması dikkat çekti.

Alman Pasaportuna İlgi Daha Yüksek

Çifte vatandaşlık düzenlemesinin ardından Alman vatandaşlığına başvuranlar arasında Türklerin ilk sıralarda yer aldığı belirtiliyor. Buna karşın, Türk pasaportuna yönelik talebin sınırlı kalması siyasi gündemde eleştirilere neden oldu.

Mavi Kart Hatırlatması

Türkiye, daha önce Türk vatandaşlığından çıkan gurbetçilerin bazı haklarını koruyabilmesi için Mavi Kart uygulamasını hayata geçirmişti. Mavi Kart sahipleri, askerlikten muaf tutulurken Türkiye’deki seçimlerde oy kullanma hakkına sahip olamıyordu.

CHP’den Eleştiri ve Çağrı

Konuya ilişkin ilk siyasi tepki CHP’den geldi. CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, Türk pasaportuna yönelik başvuruların düşük olmasını eleştirdi. Çakırözer, çifte vatandaşlık imkanının yıllardır talep edildiğini hatırlatarak, bu fırsatın yeterince değerlendirilmemesini “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. İktidarın yurt dışındaki Türkleri destekleyecek adımlar atması gerektiğini savundu.

Almanya’daki Seçmen Profili

Yurt dışında Türkiye’deki seçimlerde oy kullanabilecek kayıtlı seçmen sayısı 3 milyon 416 bin 98 olarak açıklandı. Bu seçmenlerin yaklaşık yarısı Almanya’da yaşıyor. Son seçimlerde Almanya’daki katılım oranı yaklaşık yüzde 48 seviyesinde gerçekleşti.

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Almanya’da oy kullanan seçmenlerin yüzde 65,4’ü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a oy verirken, Kemal Kılıçdaroğlu’nun oy oranı yüzde 32,6’da kaldı.