Türkiye, 2004 yılında İstanbul’da düzenlenen zirvenin ardından ikinci kez NATO Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapıyor. Ankara’da gerçekleştirilecek 36. NATO Liderler Zirvesi kapsamında 32 üye ülkenin lideri bir araya gelerek ittifakın geleceğini ilgilendiren kritik konuları masaya yatıracak.

Mark Rutte Ankara’ya geldi

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Brüksel’deki NATO Karargâhı’ndan yaptığı açıklamanın ardından Ankara’ya ulaştı. Esenboğa Havalimanı’nda karşılanan Rutte’nin, zirve öncesinde liderlerle temaslarda bulunarak hazırlık sürecini koordine edeceği bildirildi.

Yola çıkmadan önce sosyal medya hesabından paylaşım yapan Rutte, Ankara’da gerçekleştirilecek zirvenin sonuç odaklı olacağını belirterek, savunma harcamalarının artırılması, üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi konularının öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacağını ifade etti.

Haluk Görgün: Tarihi bir zirve olacak

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün de NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Türkiye ziyaretine ilişkin açıklamada bulundu.

Görgün, Savunma Sanayii Forumu’nun koordinasyonunun Başkanlık tarafından yürütüldüğünü belirterek, forum kapsamında NATO ülkeleri arasında savunma sanayii iş birliğini geliştirecek önemli görüşmeler yapılacağını söyledi.

Zirvenin uzun vadeli stratejik ortaklıklara katkı sağlayacağını vurgulayan Görgün, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı organizasyonun tarihi nitelikte olduğunu ifade etti.

Rutte: Daha güçlü Avrupa, daha güçlü NATO demek

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde açıklamalarda bulunan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın caydırıcılık kapasitesinin artırılması gerektiğini söyledi.

Savunma harcamalarında Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın yüzde 5’i seviyesine ulaşılmasına yönelik planların değerlendirileceğini belirten Rutte, ülkelerin katkısıyla NATO’nun daha fazla kaynağa ve daha güçlü savunma altyapısına kavuşacağını dile getirdi.

Avrupa’nın savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesinin NATO’yu güçlendireceğini ifade eden Rutte, savunma bütçelerinin mühimmat, füze ve askeri kabiliyetlerin geliştirilmesine yönlendirileceğini söyledi.

Ukrayna’daki savaşın ittifak açısından önemini de vurgulayan Rutte, Ukrayna’nın güvenliğinin NATO ülkelerinin güvenliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek desteğin süreceğini kaydetti.

Türkiye’nin savunma sanayisine övgü

Mark Rutte, zirve öncesinde yaptığı değerlendirmelerde Türkiye’nin NATO içerisindeki rolüne de dikkat çekti.

Türkiye’yi, NATO’nun en güçlü ordularından birine sahip, eğitimli ve donanımlı bir müttefik olarak nitelendiren Rutte, yaklaşık 3 bin şirketten oluşan Türk savunma sanayii ekosisteminin son yıllarda gösterdiği gelişimin ittifak açısından önemli bir değer oluşturduğunu ifade etti.

Zirvede hangi konular görüşülecek?

Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi’nin ana gündeminde, savunma harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın yüzde 5’ine çıkarılması hedefinin uygulanması yer alıyor.

Bunun yanı sıra savunma sanayii üretiminin artırılması, yeni savunma anlaşmalarının hayata geçirilmesi, Ukrayna’ya verilecek desteğin devamı ve Avrupa’nın kolektif savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik “NATO 3.0” vizyonu da liderlerin değerlendireceği başlıca konular arasında bulunuyor.

32 lider Ankara’da buluşacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek zirvede, ABD Başkanı Donald Trump’ın da aralarında bulunduğu NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları bir araya gelecek.

Zirvenin resmi programı, 7 Temmuz sabahı ATO Congresium’da düzenlenecek NATO Savunma Sanayii Forumu (NSDIF 2026) ile başlayacak. NATO tarihinde ilk kez resmi zirve programına dahil edilen forum, müttefik ülkelerin karar vericileri ile savunma sanayii sektörünün önde gelen temsilcilerini aynı platformda buluşturacak.

NATO 3.0 ile yeni güvenlik dönemi

Ankara Zirvesi’nin en kritik başlığı, NATO’nun gelecekteki güvenlik mimarisini şekillendirecek “NATO 3.0” konsepti olacak.

Yeni vizyon, Avrupa’nın ittifak içerisindeki savunma sorumluluğunu artırmasını, savunma sanayii üretim kapasitesinin güçlendirilmesini ve ortak savunma projelerinin genişletilmesini öngörüyor. Böylece NATO’nun değişen küresel güvenlik ortamına daha hızlı ve güçlü şekilde uyum sağlaması hedefleniyor.

Türkiye yeni konseptin öne çıkan ülkeleri arasında

Uzman değerlendirmelerine göre NATO 3.0 yaklaşımı, ABD’nin stratejik önceliklerini giderek Asya-Pasifik bölgesine kaydırmasıyla birlikte Avrupa’nın güvenlik alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesi ihtiyacından doğdu.

Bu süreçte Türkiye, güçlü ordusu, gelişmiş savunma sanayii altyapısı ve kendi güvenlik ihtiyaçlarını büyük ölçüde yerli imkânlarla karşılayabilen yapısıyla yeni konseptin en dikkat çeken müttefiklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Mark Rutte: Türkiye savunma üretiminde kritik öneme sahip

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Ankara Zirvesi öncesinde yaptığı değerlendirmelerde Türkiye’nin savunma sanayiindeki kapasitesine dikkat çekti.

Rutte, “Daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa anlamına gelen NATO 3.0’ı inşa etmek önceliklerimiz arasında yer alıyor. Bunun için savunma sanayii üretimini önemli ölçüde artırmamız gerekiyor. Yaklaşık 3 bin savunma sanayii şirketine sahip Türkiye bu hedef açısından önemli bir ülke konumunda bulunuyor.” ifadelerini kullandı.

Avrupa’nın sorumluluğu artacak

Rutte, NATO 3.0 vizyonunun ABD’nin ittifaktaki rolünü azaltmayı değil, yük paylaşımını daha dengeli hale getirmeyi amaçladığını belirtti.

Yeni dönemde ABD’nin konvansiyonel askeri gücü ve nükleer caydırıcılığıyla Avrupa’daki varlığını sürdüreceğini ifade eden Rutte, buna karşılık Avrupa ülkelerinin savunma alanında daha fazla sorumluluk üstleneceği yeni bir NATO yapısının oluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.

Ankara’da yapılacak zirvede alınacak kararların, NATO’nun önümüzdeki yıllardaki güvenlik politikalarına yön vermesi ve ittifakın yeni dönemde izleyeceği stratejinin temelini oluşturması bekleniyor.

CNN Türk ekranlarında Hande Fırat’ın sorularını yanıtlayan Fidan, Ankara’nın ev sahipliği yapacağı NATO Liderler Zirvesi’nin ittifak açısından tarihi bir dönüm noktası olacağını belirterek, “Ankara, NATO tarihinin en büyük zirvesi olacak. NATO 3.0’ın tanımlandığı ve kabul edildiği yer olacak.” ifadelerini kullandı.

NATO Zirvesi’nde tarihi bir ilke imza atılacak

Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek 36’ncı NATO Liderler Zirvesi’nde, NATO üyesi 32 ülkenin lideri bir araya gelecek. Zirvenin en dikkat çeken yönlerinden biri ise Savunma Sanayi Forumu’nun ilk kez resmi program kapsamında yer alacak olması olacak. Bu yönüyle zirvenin, NATO’nun savunma vizyonuna yeni bir perspektif kazandırması bekleniyor.

“CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yönünde güçlü irade var”

Türkiye-ABD ilişkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Hakan Fidan, CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına yönelik diplomatik temasların sürdüğünü belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın bu konuda ortak bir yaklaşım sergilediğini ifade eden Fidan, yaptırımların kaldırılması yönünde çalışmaların devam ettiğini söyledi. Sürecin ilerlemesiyle birlikte kamuoyunun da somut gelişmeleri göreceğini belirten Fidan, idari düzeyde herhangi bir irade eksikliği bulunmadığını, ancak sürecin ABD Kongresi’ndeki işleyişinin belirleyici olacağını dile getirdi.

F-35 programı için iki farklı senaryo

Fidan, CAATSA yaptırımları ile F-35 programı arasındaki ilişkiye de açıklık getirdi.

F-35 savaş uçaklarının Türkiye’ye satış yasağının kaldırılması ile Türkiye’nin yeniden üretici ortak olarak programa dahil edilmesinin birbirinden farklı süreçler olduğunu vurgulayan Fidan, satış yasağının kaldırılmasının daha kısa sürede gerçekleşebileceğini ifade etti.

Bakan Fidan, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması halinde satış sürecinde ilerleme sağlanabileceğini değerlendirirken, Türkiye’nin yeniden üretici ortak statüsüne dönmesinin ise konsorsiyumun alacağı ortak karara bağlı olduğunu belirtti.

“Türkiye ile ABD arasında ilişkileri bozacak bir konu yok”

İki ülke ilişkilerine dair genel değerlendirmelerde de bulunan Fidan, Türkiye ile ABD arasında ikili ilişkileri olumsuz etkileyecek temel bir sorun bulunmadığını söyledi.

Bölgesel gelişmeler nedeniyle zaman zaman görüş ayrılıkları yaşandığını ifade eden Fidan, bu konuların diplomatik kanallar üzerinden açık şekilde ele alındığını ve tarafların birbirlerinin pozisyonlarını net biçimde bildiğini kaydetti.

CAATSA yaptırımları neden uygulanmıştı?

ABD yönetimi, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından Aralık 2020’de CAATSA kapsamında yaptırım kararı almıştı. Söz konusu yaptırımlar, Türkiye’nin savunma sanayii alanındaki bazı faaliyetlerini ve F-35 programındaki konumunu doğrudan etkileyen adımlar arasında yer almıştı.