Trump’ın NATO Zirvesi kapsamında Ankara’da yaptığı “Ateşkes sona erdi” açıklamasının ardından bölgede tansiyon yeniden yükseldi. ABD ordusu İran’daki bazı askeri hedeflere yönelik operasyon düzenlediğini duyururken, İran da buna karşılık bölgedeki ABD unsurlarını hedef alan misilleme saldırıları gerçekleştirdi.

Katar’dan Yeni Diplomasi Hamlesi

Bölgede yeniden tırmanan kriz üzerine Katar devreye girdi. Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Katarlı müzakereciler, gerilimin düşürülmesi ve taraflar arasında daha kapsamlı diplomatik görüşmelerin yeniden başlaması amacıyla İranlı yetkililerle bir araya gelmek üzere Tahran’a gitti.

Haberde, yürütülen temasların ABD tarafıyla koordinasyon içerisinde gerçekleştirildiği ve Washington ile Tahran arasında anlaşmazlığa neden olan temel başlıkların masaya yatırıldığı belirtildi.

Trump: Müzakereler Devam Edecek

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada İran’ın müzakereleri sürdürmek istediğini öne sürdü.

Trump paylaşımında, ABD’nin bu talebi kabul ettiğini ancak İran yönetimine ateşkesin sona erdiğinin açık şekilde bildirildiğini ifade etti. Böylece askeri gerilimin yeniden yükselmesine rağmen diplomatik görüşmelerin tamamen sona ermediği mesajı verilmiş oldu.

Ankara’daki Açıklamaları Dikkat Çekmişti

Trump, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında yaptığı değerlendirmede İran ile ateşkes sürecinin sona erdiğini açıklamış, İran yönetimine yönelik sert ifadeler kullanmıştı. Açıklamaları uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.

Mutabakat Sonrası Yeniden Çatışma

Washington ile Tahran arasında savaşın sona erdirilmesi amacıyla 14 Haziran’da İslamabad Mutabakatı imzalanmış, nihai anlaşmaya ulaşılması için 60 günlük müzakere takvimi belirlenmişti.

Ancak son günlerde yaşanan gelişmeler sürecin yeniden çıkmaza girdiğine işaret etti. ABD’nin 8 Temmuz’da İran’a yönelik yeni askeri operasyonlar başlatmasının ardından İran da bölgedeki ABD üslerine yönelik misilleme saldırıları düzenledi.

Yaşanan son gelişmeler, Orta Doğu’da kalıcı barış umutlarının zayıfladığına işaret ederken, Katar öncülüğünde yürütülen diplomatik girişimlerin krizin daha da büyümesini önleyip önleyemeyeceği merak konusu olmaya devam ediyor.

Türkiye, 2004 yılında İstanbul’da düzenlenen zirvenin ardından ikinci kez NATO Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapıyor. Ankara’da gerçekleştirilecek 36. NATO Liderler Zirvesi kapsamında 32 üye ülkenin lideri bir araya gelerek ittifakın geleceğini ilgilendiren kritik konuları masaya yatıracak.

Mark Rutte Ankara’ya geldi

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Brüksel’deki NATO Karargâhı’ndan yaptığı açıklamanın ardından Ankara’ya ulaştı. Esenboğa Havalimanı’nda karşılanan Rutte’nin, zirve öncesinde liderlerle temaslarda bulunarak hazırlık sürecini koordine edeceği bildirildi.

Yola çıkmadan önce sosyal medya hesabından paylaşım yapan Rutte, Ankara’da gerçekleştirilecek zirvenin sonuç odaklı olacağını belirterek, savunma harcamalarının artırılması, üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi konularının öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacağını ifade etti.

Haluk Görgün: Tarihi bir zirve olacak

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün de NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Türkiye ziyaretine ilişkin açıklamada bulundu.

Görgün, Savunma Sanayii Forumu’nun koordinasyonunun Başkanlık tarafından yürütüldüğünü belirterek, forum kapsamında NATO ülkeleri arasında savunma sanayii iş birliğini geliştirecek önemli görüşmeler yapılacağını söyledi.

Zirvenin uzun vadeli stratejik ortaklıklara katkı sağlayacağını vurgulayan Görgün, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı organizasyonun tarihi nitelikte olduğunu ifade etti.

Rutte: Daha güçlü Avrupa, daha güçlü NATO demek

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde açıklamalarda bulunan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın caydırıcılık kapasitesinin artırılması gerektiğini söyledi.

Savunma harcamalarında Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın yüzde 5’i seviyesine ulaşılmasına yönelik planların değerlendirileceğini belirten Rutte, ülkelerin katkısıyla NATO’nun daha fazla kaynağa ve daha güçlü savunma altyapısına kavuşacağını dile getirdi.

Avrupa’nın savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesinin NATO’yu güçlendireceğini ifade eden Rutte, savunma bütçelerinin mühimmat, füze ve askeri kabiliyetlerin geliştirilmesine yönlendirileceğini söyledi.

Ukrayna’daki savaşın ittifak açısından önemini de vurgulayan Rutte, Ukrayna’nın güvenliğinin NATO ülkelerinin güvenliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek desteğin süreceğini kaydetti.

Türkiye’nin savunma sanayisine övgü

Mark Rutte, zirve öncesinde yaptığı değerlendirmelerde Türkiye’nin NATO içerisindeki rolüne de dikkat çekti.

Türkiye’yi, NATO’nun en güçlü ordularından birine sahip, eğitimli ve donanımlı bir müttefik olarak nitelendiren Rutte, yaklaşık 3 bin şirketten oluşan Türk savunma sanayii ekosisteminin son yıllarda gösterdiği gelişimin ittifak açısından önemli bir değer oluşturduğunu ifade etti.

Zirvede hangi konular görüşülecek?

Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi’nin ana gündeminde, savunma harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın yüzde 5’ine çıkarılması hedefinin uygulanması yer alıyor.

Bunun yanı sıra savunma sanayii üretiminin artırılması, yeni savunma anlaşmalarının hayata geçirilmesi, Ukrayna’ya verilecek desteğin devamı ve Avrupa’nın kolektif savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik “NATO 3.0” vizyonu da liderlerin değerlendireceği başlıca konular arasında bulunuyor.