Washington – Dünya nefesini tutmuş, Ortadoğu semalarında yankılanacak patlamaları beklerken, ABD Başkanı Donald Trump, her zamanki gibi sahneye çıktı ve beklenen şovu ertelediğini duyurdu. İran’ın enerji altyapısını bombalama tehdidini, “Tahran’ın isteği üzerine” 6 Nisan’a kadar uzattığını açıklayan Trump, mevcut müzakerelerin “çok iyi gittiğini” de eklemeyi ihmal etmedi. Ancak bu “iyi giden müzakereler” ve “Tahran’ın isteği” söylemi, akıllara ister istemez o meşhur soruyu getirdi: Acaba Trump’ın füze stoğu mu bitti, yoksa başına gelecekleri hesaplamak için biraz daha zamana mı ihtiyacı var?

1522…
Akdeniz’in kalbi sayılan Rodos, Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle fethedildi. 70 bin şehidin kanıyla. Sadece bir ada değil, Doğu Akdeniz’in kilidi alındı. Ardından 12 Ada… Osmanlı, Adalar Denizi’nin (Ege’nin) tartışmasız hâkimi oldu.

Tam 401 yıl…

Dile kolay. Dört asır boyunca bu adalar Osmanlı mülküydü. Deniz güvenliydi. Ticaret emniyetteydi. Farklı dinler, farklı milletler aynı sancak altında huzur buluyordu.

Sonra ne oldu?

BİR İMPARATORLUĞUN GERİ ÇEKİLİŞİ

1912…
Trablusgarp Savaşı sırasında İtalya fırsatı gördü. Osmanlı Balkan cephesinde sıkışmıştı. Uşi Antlaşması ile adalar “geçici” olarak bırakıldı.

Geçici…

Tarihin en ağır kelimelerinden biridir bu. Çünkü geçici diye başlayan birçok şey kalıcı oldu.  Ardından Birinci Dünya Savaşı. İtalya saf değiştirdi. Fiilî işgal hukuki zemine dönüştü.
1923’te Lozan Antlaşması masasında Rodos ve 12 Ada talep dahi edilmeden İtalya’ya bırakıldı. Bir hak savunulmadan kaybedildi.

KAÇIRILAN FIRSATLAR

İkinci Dünya Savaşı’nda adalar bu kez Alman işgaline girdi. Savaşın sonuna doğru Almanya’nın Türkiye’ye adaları teklif ettiği bilinir. Kabul edilmedi.

1946 Paris Konferansı… Türkiye davetliydi. “Savaşa aktif katılmadık” gerekçesiyle masaya güçlü bir talep konulmadı. Ve sonuçta 1947’de adalar savaş tazminatı olarak Yunanistan’a verildi. Yunanistan, tarihinde hiç sahip olmadığı bu coğrafyayı tek kurşun atmadan devraldı.

OSMANLI: ÜÇ KITANIN DENGESİ

Osmanlı bir “kara devleti” değildi.
Osmanlı bir deniz medeniyetiydi.

Balkanlar’da düzen vardı.
Ortadoğu’da istikrar vardı.
Kuzey Afrika’da denge vardı.

Adalar Denizi bir gerilim hattı değil, bir ticaret yolu idi.
Akdeniz bir çatışma sahası değil, bir medeniyet havzasıydı.

Bugün bölgemize bakın:

Ege’de sürekli kriz,

Doğu Akdeniz’de enerji gerilimi,

Balkanlar’da kırılgan yapı,

Ortadoğu’da bitmeyen savaşlar…

Bu coğrafyada boşluk kabul edilmez. Osmanlı çekildiğinde oluşan boşluk, dış müdahalelerle dolduruldu.

OSMANLISIZLIK SENDROMU

Bugün kimse yüksek sesle söylemiyor ama gerçek şu:  Üç kıta Osmanlı dönemini mumla arıyor.

Çünkü Osmanlı;

mezhebi çatışmayı yönetebiliyordu,

deniz ticaretini kontrol edebiliyordu,

büyük güçler arasında denge kurabiliyordu.

Osmanlı’nın olmadığı yerde küresel güçler var.
Vekâlet savaşları var.
Suni sınırlar var. Osmanlı çekildiğinde barış çekildi.

RODOS VE 12 ADA, SADECE ADA DEĞİL, STRATEJİ

Rodos ve 12 Ada, Türkiye kıyılarına birkaç kilometre mesafede.
Bu adalar sadece kara parçası değildir:

Deniz yetki alanıdır.

Hava sahasıdır.

Enerji koridorudur.

Jeopolitik gözdür.

Osmanlı döneminde bu adalar Anadolu’nun doğal uzantısıydı.
Bugün ise Anadolu’ya çevrilmiş ileri karakollar hâline gelmiştir. Tarih, ihmali affetmez.

İÇERDEN VE DIŞARDAN KUŞATMA

Osmanlı sadece dış savaşlarla yıkılmadı.
İçeride fikir ayrılıkları, ekonomik zayıflıklar, isyanlar…
Dışarıda emperyal planlar, borç kıskacı, diplomatik tuzaklar…

Üç kıtadan çekiliş bir günde olmadı.  Adım adım, masa başında ve cephede oldu. Rodos ve 12 Ada bu çekilişin sembolüdür.

Bir imparatorluk çöktüğünde sadece toprak kaybetmez.
Denge kaybolur.
Adalet kaybolur.
Güç boşluğu doğar.

Bugün bölgemizde çıkan her savaşın arka planında o boşluk var. Osmanlı sonrası kurulan kırılgan düzen, kalıcı barış üretemedi. Rodos ve 12 Ada meselesi bir nostalji değil; bir jeopolitik hafıza meselesidir. Tarihi hatırlamak, hamaset için değil; geleceği doğru kurmak içindir.

Ve unutmayalım!

Denize sırtını dönen milletler, kıyılarını da kaybeder.

İran’ın Lordigan kentinde yaşananlar, masum bir protesto dalgası değil; Ortadoğu’yu kanla, kaosla ve parçalanmayla yeniden dizayn etmek isteyen küresel planın güncel bir hamlesidir. Sokakta yükselen öfke gerçek olabilir; ekonomik sıkıntılar inkâr edilemez. Ancak bu öfkeyi silaha çeviren, yönlendiren ve kanla besleyen irade İran halkının iradesi değildir.

Bu irade Tel Aviv’dedir, Washington’dadır, Londra’dadır.

İsrail, kuruluşundan bu yana bu coğrafyada barışın değil, sürekli çatışmanın tarafıdır. Çünkü İsrail için huzur ölümcül, kaos ise hayattır. Ortadoğu ne kadar parçalı, ne kadar yoksul, ne kadar birbirine düşman olursa İsrail o kadar güvendedir. Bugün Gazze’de akan kan, Lübnan’da yanan ateş, Suriye’de bitmeyen savaş ve şimdi İran sokaklarında tırmandırılan kaos; aynı merkezden yönetilen tek bir stratejinin parçalarıdır.

ABD ve İngiltere bu stratejinin mimarıdır. İsrail’in önünü açan, onu koruyan, işlediği her suçu “meşru müdafaa” ambalajına saran bu iki ülke, Ortadoğu’nun kanlı haritasını cetvelle çizen sömürge aklının bugünkü temsilcileridir. Irak’ta yalanla, Libya’da bombardımanla, Suriye’de vekâlet savaşlarıyla yaptıklarını şimdi İran’da ekonomik kuşatma ve sokak provokasyonlarıyla denemektedirler.

Ancak asıl acı olan şudur:
Bu plan sadece dışarıdan yürümüyor.
İçeriden de besleniyor.

İran yönetimi, yıllardır “anti-emperyalist” söylemler üretirken fiiliyatta İsrail’in çıkarlarına hizmet eden bir izolasyon politikası izlemektedir. İslam dünyasından kopuk, halkından kopuk, ümmet bilincinden uzak bir devlet aklı; İsrail’in en çok ihtiyaç duyduğu şeydir. Çünkü bölünmüş İslam dünyası, İsrail’in sigortasıdır.

Bugün İran;
– İslam dünyasıyla bütünleşmeyerek,
– mezhepçi bir siyasetle ümmeti ayrıştırarak,
– halkının ekonomik yükünü hafifletecek adımları atmaktan kaçınarak aslında İsrail’in “böl, yönet, zayıflat” stratejisine dolaylı katkı sunmaktadır.

Bu tabloya sadece İran değil, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi rejimler de dahildir. Washington’un talimatlarıyla hareket eden, Tel Aviv’le gizli-açık ittifaklar kuran, ümmetin değil sarayların güvenliğini önceleyen bu yönetimler; İslam dünyasının birliğine açıkça ihanet etmektedir.

Bugün Filistin yanarken sessiz kalan, Gazze bombalanırken İsrail’le ticaretini sürdüren, ABD üslerini topraklarında barındıran her rejim; bu kanın ortağıdır. Üzerine “İslam ülkesi” etiketi yapıştırılmış ama Londra ve Washington’da yazılmış anayasalara, sınırlara ve rejimlere sahip bu devletçikler; ümmetin değil emperyalizmin ürünüdür.

Unutulmamalıdır:
İngiltere’nin cetvelle çizdiği her sınır, bir fitnedir.
ABD’nin “istikrar” dediği her müdahale, bir yıkımdır.
İsrail’in “güvenlik” dediği her adım, yeni bir katliamdır.

Bugün İran karıştırılıyor.
Yarın hedef başka bir ülke olacaktır.
Türkiye, terörsüz Türkiye vizyonunu hayata geçirmeseydi, bugün aynı senaryolar bu topraklarda da sahnelenmek istenecekti. Ekonomi bahane edilecek, sokaklar kışkırtılacak, dışarıda yazılan senaryolar “halk hareketi” adıyla pazarlanacaktı.

Buradan açıkça seslenmek gerekir. İran halkı bu oyunu görmelidir. İran yönetimi aynaya bakmalıdır.

Ekonomik sıkıntılar aşılır.
Ambargolar delinip üretim ayağa kaldırılabilir.
Ama bağımsızlık kaybedilirse, ümmetten kopulursa, halk düşmanlaştırılırsa bunun bedeli sadece bugünün değil, nesillerin bedeli olur.

Bugün sokakta kaybedilen her can, emperyalizmin hanesine yazılmaktadır. Ve her suskun İslam ülkesi, bu suçun ortağıdır.

Allah bu coğrafyayı bir kez daha aynı senaryoyla ateşe vermek isteyenlere fırsat vermesin.
Ortadoğu’nun kurtuluşu İsrail’e alan açmakta değil, Batı’dan medet ummakta değil; oyunu bozmakta, ihaneti teşhir etmekte ve gerçek bir İslam birliğini yeniden inşa etmektedir.

ABD’nin Ortadoğu’daki politikaları uzun süredir “demokrasi”, “özgürlük” ve “insan hakları” söylemleriyle meşrulaştırılıyor. Ancak sahadaki gerçeklik, bu söylemlerin ardında yatan çıkar merkezli, baskıcı ve çifte standartlı bir stratejiyi açıkça ortaya koyuyor. DEAŞ’ın doğuşu ve yükselişi de bu çerçevede ele alınmalıdır.

Örgüt bir anda ve kendiliğinden ortaya çıkmadı. Irak işgali sonrası çöken devlet yapısı, ABD’nin kurguladığı güç boşluğu ve bölgesel mühendislik politikaları bu zemini hazırladı. Bu boşluk, terör örgütlerinin “kullanışlı düşman” rolünü oynaması için elverişli hale getirildi.

ABD’nin DEAŞ’ı doğrudan kurduğu yönündeki iddialar tartışmalı olsa da, örgütü dolaylı biçimde eğitip donatan, silah akışlarını denetlemeyen, bölgeyi istikrarsızlığa sürükleyen politikaları inkâr edilemez. Suriye’deki çatışmaların derinleşmesi, İsrail’in güvenliğini merkeze alan Washington stratejisiyle yakından ilişkilidir. Çünkü ABD için Suriye meselesi hiçbir zaman sadece Suriye olmamıştır; mesele, İsrail’in bölgesel üstünlüğünü garantilemek, İran’ı çevrelemek ve Rusya’nın nüfuzunu sınırlamak olmuştur.

Bugün ABD, Şam yönetimiyle kurulabilecek olası temasları da yine kendi çıkar penceresinden değerlendirecektir. Şara’yı  muhatap alırken “reform”, “istikrar” ya da “barış” gibi kavramları dillendirecek; ancak perde arkasında Golan Tepeleri’ndeki İsrail işgalini fiilen tanıyan, İbrahim Anlaşmaları üzerinden Arap dünyasını İsrail’le normalleşmeye zorlayan baskıcı diplomasisini sürdürecektir. Washington’un mesajı açık olacaktır:

“Ya bizimle olacaksınız, ya da ‘terörle iş birliği yapan’ rejim ilan edilirsiniz.”

Bu yaklaşım, ABD dış politikasının en belirgin karakteridir. Ahlaki meşruiyet iddiası ile reel çıkarların vahşi uyumsuzluğu. Demokrasi getirme iddiasıyla yola çıkan aynı Washington yönetimi, otoriter müttefikleriyle askeri üsler kurmaktan, insan hakları ihlalleriyle anılan rejimlerle enerji anlaşmaları yapmaktan çekinmez. “Basın özgürlüğü”nü savunurken, kendi çıkarına ters düşen her haberin üzerine “gizlilik” damgası vurur.

Bugün Suriye’ye bakıldığında da aynı tablo görülmektedir. Yıkılmış şehirler, parçalanmış toplumlar, dış müdahalelerin cehenneme çevirdiği bir ülke. Ve ABD, bu yıkımın sorumluluğunu üstlenmek yerine, yeniden “çözüm mimarı” rolüne bürünmeye hazırlanıyor. Bu, yalnızca ironik değil; aynı zamanda ahlaki bir çöküştür.

ABD’nin Ortadoğu’da güvenilir bir barış aktörü olabilmesi için önce kendi geçmişiyle yüzleşmesi gerekir. Irak’ta, Libya’da, Afganistan’da ve Suriye’de bıraktığı enkazla. Aksi halde Washington’un her yeni “barış girişimi”, bir başka halkın kaderine biçilen yeni bir baskı senaryosundan ibaret olacaktır.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, güvenlik toplantısı düzenledi. Netanyahu, toplantının ardından ateşkesin devam ettiği Gazze Şeridi’ne derhal güçlü saldırılar düzenlenmesi talimatı verdi.

Hamas’ın dün Gazze’den teslim ettiği cenazenin İsrail ordusunun Aralık 2023’te Gazze Şeridi’nde bulduğu esir Ofir Tzarfati’in cesedine ait kalıntılar olduğunu iddia eden İsrail’in, Hamas’ı ateşkesi ihlal etmekle suçladığı öğrenilmişti.

Bu kez İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, düzenlediği güvenlik toplantısının ardından tepki çeken bir karar aldı.

Netanyahu, düzenlediği güvenlik toplantısının ardından ateşkesin devam ettiği Gazze Şeridi’ne derhal güçlü saldırılar düzenlenmesi talimatı verdi.

İsrail yerel basını, açıklamanın yayınlandığı sıralarda İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin güneyindeki Refah kentine hava saldırısı düzenlediğini aktardı.

HAMAS’TAN İLK AÇIKLAMA

Netanyahu’nun ‘saldırı’ emri sonrası Hamas’tan ilk açıklama geldi.

Yapılan açıklamada, “Esir cenazesi teslimini erteledik. Bu kararı İsrail’in ateşkes ihlalleri nedeniyle aldık” denildi.

“ESİR CENAZELERİ TESLİM EDİLMEDİ” İDDİASI

İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan açıklamada, “ateşkes ihlaline” yanıt olarak atılacak adımları görüşmek üzere Başbakan Netanyahu’nun güvenlik yetkilileriyle bugün toplantı yapacağı ifade edilmişti.

Açıklamada, Hamas’ın dün Gazze Şeridi’nden teslim ettiği cenazenin, İsrail ordusunun Aralık 2023’te Gazze’den getirdiği esir Ofir Tzarfati’in cesedine ait kalıntılar olduğu savunulmuştu.

Tel Aviv’deki adli tıp enstitüsünden sabah yapılan açıklamada, gece alınan cenazenin, Gazze’de kalan İsrailli 13 esirden hiçbirine ait olmadığı, daha önceki başka bir esire ait kalıntılar olduğu iddia edilmişti.

Hamas, gece Gazze’de ateşkes ve esir takası anlaşması kapsamında, İsrailli bir esirin cesedini daha enkaz altından çıkararak Uluslararası Kızılhaç Örgütü (ICRC) yetkililerine teslim etmişti.

Alınan cenazenin anlaşma çerçevesinde İsrail’e getirilmesi beklenen esirlerden hiçbirisine ait olmadığını savunan Tel Aviv yönetimine göre, 13 İsrailli esirin cesedi hala Gazze Şeridi’nde bulunuyor.

Hamas, ateşkes ve esir takası anlaşması kapsamında daha önce İsrail’e 16 ceset teslim etmiş, yapılan test sonucu cesetlerden birinin herhangi bir esire ait olmadığı açıklanmıştı.

İsrail ise şu ana kadar 195 Filistinlinin cenazesini, Kızılhaç aracılığıyla kimlik bilgilerini vermeksizin Gazze’deki yetkililere teslim etmişti.

Gazze’de imzalanan ateşkes anlaşmasının ardından yeni bir aşamaya geçiliyor. Hamas ile İsrail arasında yürütülen müzakereler kapsamında yapılacak esir takası için hazırlıklar tamamlandı.

Arap medyasına konuşan ve ismi açıklanmayan bir Hamas yetkilisi, esirlerin bırakılacağı üç ayrı noktanın belirlendiğini ve İsrailli esirlerin bu bölgelere sevk edildiğini duyurdu. Yetkili, esirlerin serbest bırakılacağı saat hakkında detay vermezken, Hamas’ın bu gece Uluslararası Kızılhaç Komitesi ile bir araya geleceğini ve takasın nasıl gerçekleşeceğine dair son planlamaların yapılacağını ifade etti.

Öte yandan İsrail Hükümet Sözcüsü Shosh Bedrosian, düzenlediği basın toplantısında, esirlerin serbest bırakılmasının yarın sabah erken saatlerde başlayacağını söyledi. Bedrosian, 20 hayatta olan esirin aynı anda serbest kalacağını, ardından ölü olduğu doğrulanan 28 kişinin cenazelerinin İsrail’e teslim edileceğini açıkladı.

İsrail basınına göre, tahliyelerin 04.00 ile 06.00 saatleri arasında gerçekleşmesi bekleniyor. İsrail tarafı, esirlerin serbest bırakılmasından yaklaşık iki saat önce Kızılhaç tarafından bilgilendirilecek.

ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğuyla yürütülen süreçte, Hamas ve İsrail tarafı 9 Ekim’de Gazze’de ateşkesi kabul etmişti. Anlaşma 10 Ekim’de yürürlüğe girmiş ve İsrail ordusu, çatışma hattı olarak tanımlanan “sarı hat”a çekilmişti.

İsrail’in 8 Ekim 2023’te başlattığı operasyonlardan ateşkesin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süreçte, Gazze’de 67 bin 682 kişi hayatını kaybetmiş, 170 bin 33 kişi yaralanmıştı.

Londra’dan Gazze’ye destek

Bu kapsamda dünya savaşı yakından takip ederken kimi ülkeler sessizliğe bürünüyor kimileri ise ateşkes çağrısında bulunuyor. Vatandaşlar sokaklara dökülerek Gazze’ye destekte bulunuyor. Bu ülkelerden biri de İngiltere’nin başkenti Londra oldu.

2003’ten sonra en büyük katılımlı yürüyüş

Gündüz saatlerinde bir araya gelen büyük bir kalabalık, ellerinde pankartlarla Gazze’ye destek yürüyüşü düzenledi.  Kadınlar, erkekler ve gençlerin bulunduğu alanda, 300 bin kişi yürüdü. Bu rakam, 2003’te düzenlenen Irak karşıtı gösterilerin ardından Londra’da yapılan en geniş katılımlı yürüyüş olarak kayıtlara geçti.

Hükümet İsrail’i destekliyor

Halk ateşkes için sloganlar atarken, İngiltere ise İsrail’e destek veren ülkeler arasında yer alıyor.  Eylemciler, güvenlik güçleriyle karşı karşıya da gelince yaklaşık 100 kişi gözaltına alındı.