İran merkezli gelişmeler, yaklaşık bir aydır dünya gündeminin en üst sıralarında yer alıyor. ABD ve İsrail’in başlattığı askeri operasyonların ardından bölgede tansiyon giderek yükseldi. Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve İran’ın karşı hamleleri, Körfez ülkelerini de etkileyerek küresel ölçekte enerji krizine neden oldu.

Son dönemde “müzakereler başladı” yönündeki açıklamalar kısa süreli bir iyimserlik oluşturmuştu. Ancak Trump’ın son ulusa sesleniş konuşması, bu beklentileri zayıflattı. ABD Başkanı, İran’daki askeri hedeflerin büyük ölçüde tamamlandığını ifade ederken, önümüzdeki haftalarda daha sert adımlar atılabileceğini belirtti.

Bu açıklamalar piyasalara doğrudan yansıdı. Güvenli liman olarak görülen altın, yön değiştirerek düşüşe geçti. Ons altın yüzde 2’nin üzerinde değer kaybederken yaklaşık 4.646 dolar seviyesine geriledi. Türkiye’de ise gram altın 6.688 TL, çeyrek altın ise 10.936 TL civarında işlem gördü. Gümüş, platin ve paladyum gibi diğer değerli metallerde de benzer şekilde gerilemeler kaydedildi.

Enerji tarafında ise tam tersi bir hareket yaşandı. Artan jeopolitik riskler petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. ABD ham petrolü (WTI) 104 dolar seviyesini aşarken, Brent Petrol fiyatı yüzde 6’yı aşan artışla 107 dolara kadar yükseldi.

Uzmanlar, Orta Doğu’daki gerilimin devam etmesi halinde enerji fiyatlarında yükselişin sürebileceğini ve bunun küresel ekonomi üzerinde baskı oluşturabileceğini değerlendiriyor.

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatarak tanker geçişlerini durdurması ve ardından Körfez bölgesindeki bazı rafinerilere yönelik saldırılar gerçekleştirmesi, enerji tedarik zincirinde ciddi aksamalara yol açtı.

Bu gelişmeler üzerine Saudi Aramco, alternatif sevkiyat planlarını devreye aldığını duyurdu. Şirketten yapılan açıklamada, mevcut kriz ortamına uyum sağlamak amacıyla ihracatın farklı güzergâhlardan sürdürüldüğü belirtildi.

Açıklamada, özellikle Yenbu Limanı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatların artırıldığı vurgulandı. Şirket, müşterilerle yakın koordinasyon içinde çalışarak sevkiyatların güvenli ve kesintisiz şekilde devam etmesini sağladıklarını ifade etti.

Saudi Aramco, değişen bölgesel koşullara göre sevkiyat planlarının sürekli güncellendiğini ve piyasa istikrarını korumaya öncelik verdiklerini de açıkladı.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintilerin ardından Yenbu Limanı, Körfez ülkelerinin ham petrol ihracatında kritik bir alternatif rota haline geldi. Son verilere göre, bu liman üzerinden son beş gün içinde günlük ortalama 3,66 milyon varil petrol sevkiyatı gerçekleştirildi.

Uzmanlar, alternatif güzergâhların devreye alınmasının küresel enerji arzındaki riskleri azaltabileceğini ancak bölgedeki gerilimin devam etmesi halinde piyasadaki oynaklığın sürebileceğini belirtiyor.