Washington – Dünya nefesini tutmuş, Ortadoğu semalarında yankılanacak patlamaları beklerken, ABD Başkanı Donald Trump, her zamanki gibi sahneye çıktı ve beklenen şovu ertelediğini duyurdu. İran’ın enerji altyapısını bombalama tehdidini, “Tahran’ın isteği üzerine” 6 Nisan’a kadar uzattığını açıklayan Trump, mevcut müzakerelerin “çok iyi gittiğini” de eklemeyi ihmal etmedi. Ancak bu “iyi giden müzakereler” ve “Tahran’ın isteği” söylemi, akıllara ister istemez o meşhur soruyu getirdi: Acaba Trump’ın füze stoğu mu bitti, yoksa başına gelecekleri hesaplamak için biraz daha zamana mı ihtiyacı var?

Kıbrıs’ta gerilim yeniden tırmanıyor. ABD Silahlı Kuvvetleri ve New Jersey Ulusal Muhafızları, Rum askerlerini “terörle mücadele ve siber güvenlik” adı altında eğitmeye devam ediyor. Türkiye’nin NATO müttefiki olan ABD, ne gariptir ki kendi müttefiki olan Rum tarafını güçlendirmekten geri durmuyor.

Kıbrıs Rum Kesimi ile yürütülen ikili iş birliği kapsamında ABD, Avrupa filosunun güvenliği bahanesiyle Rum askerleriyle ortak tatbikatlar gerçekleştiriyor. Deniz Piyadeleri, Özel Terörle Mücadele birimleri, FETSEUR gibi seçkin birlikler Rum askerlerini eğitiyor; New Jersey Ulusal Muhafızları ile siber güvenlik alanında bilgi alışverişi yapılıyor. Her ne kadar adı “terörle mücadele” olsa da, işin özü Türkiye karşıtı stratejik bir manevra.

Bu tablo, ABD-İran kukla tiyatrosunun bir perdesi gibi. Ama iş öyle basit bir tiyatro değil; danışıklı dövüşün son perdesi, sahnedeki her figürün rolünü önceden bildiği bir oyun gibi. İngiliz aklıyla şekillenen ABD, ekonomik batma çanları çalan kendi ülkesi için çıkış yolları ararken, önce PKK/YPG’yi, şimdi ise Rum tarafını kucağına aldı. Güney Kıbrıs’a ve Yunanistan’a anlamsız üsler kuruyor, Türk’ün doğal denge ve güvenlik hassasiyetini hiçe sayıyor.

Türkiye, bu kalleş ve sinsi oyunları sessizce, sabırla not ediyor. Tarih, sabırla bekleyen aklın ve stratejinin önemini defalarca gösterdi. Afrika’yı İngiliz ve Fransız sömürgesinden kurtaran, Suriye’yi ABD ve İsrail destekli PKK/YPG ve DEAŞ çetelerinden temizleyen, Karabağ’ı Ermenistan işgalinden kurtaran, Irak’taki vekil güçleri süpüren Türk aklı, zamanı geldiğinde elbette gereken cevabı verecektir.

ABD, Rumları eğiterek bir taşla birkaç kuş vurmaya çalışıyor olabilir. Ama Türkiye, sadece askeri ve diplomatik gücüyle değil, stratejik sabrı ve derin aklıyla bu oyunları bozacak kapasiteye sahiptir. Ve herkes bilsin ki; sabır, Türk’ün silahıdır; ve zamanı geldiğinde her hesap sorulur.

Bu kalleş oyunları not ediyorsunuz, ama unutmayın: Türk aklı, zamanı geldiğinde bütün taşları yerli yerine koyar.

ABD’nin Ortadoğu’daki politikaları uzun süredir “demokrasi”, “özgürlük” ve “insan hakları” söylemleriyle meşrulaştırılıyor. Ancak sahadaki gerçeklik, bu söylemlerin ardında yatan çıkar merkezli, baskıcı ve çifte standartlı bir stratejiyi açıkça ortaya koyuyor. DEAŞ’ın doğuşu ve yükselişi de bu çerçevede ele alınmalıdır.

Örgüt bir anda ve kendiliğinden ortaya çıkmadı. Irak işgali sonrası çöken devlet yapısı, ABD’nin kurguladığı güç boşluğu ve bölgesel mühendislik politikaları bu zemini hazırladı. Bu boşluk, terör örgütlerinin “kullanışlı düşman” rolünü oynaması için elverişli hale getirildi.

ABD’nin DEAŞ’ı doğrudan kurduğu yönündeki iddialar tartışmalı olsa da, örgütü dolaylı biçimde eğitip donatan, silah akışlarını denetlemeyen, bölgeyi istikrarsızlığa sürükleyen politikaları inkâr edilemez. Suriye’deki çatışmaların derinleşmesi, İsrail’in güvenliğini merkeze alan Washington stratejisiyle yakından ilişkilidir. Çünkü ABD için Suriye meselesi hiçbir zaman sadece Suriye olmamıştır; mesele, İsrail’in bölgesel üstünlüğünü garantilemek, İran’ı çevrelemek ve Rusya’nın nüfuzunu sınırlamak olmuştur.

Bugün ABD, Şam yönetimiyle kurulabilecek olası temasları da yine kendi çıkar penceresinden değerlendirecektir. Şara’yı  muhatap alırken “reform”, “istikrar” ya da “barış” gibi kavramları dillendirecek; ancak perde arkasında Golan Tepeleri’ndeki İsrail işgalini fiilen tanıyan, İbrahim Anlaşmaları üzerinden Arap dünyasını İsrail’le normalleşmeye zorlayan baskıcı diplomasisini sürdürecektir. Washington’un mesajı açık olacaktır:

“Ya bizimle olacaksınız, ya da ‘terörle iş birliği yapan’ rejim ilan edilirsiniz.”

Bu yaklaşım, ABD dış politikasının en belirgin karakteridir. Ahlaki meşruiyet iddiası ile reel çıkarların vahşi uyumsuzluğu. Demokrasi getirme iddiasıyla yola çıkan aynı Washington yönetimi, otoriter müttefikleriyle askeri üsler kurmaktan, insan hakları ihlalleriyle anılan rejimlerle enerji anlaşmaları yapmaktan çekinmez. “Basın özgürlüğü”nü savunurken, kendi çıkarına ters düşen her haberin üzerine “gizlilik” damgası vurur.

Bugün Suriye’ye bakıldığında da aynı tablo görülmektedir. Yıkılmış şehirler, parçalanmış toplumlar, dış müdahalelerin cehenneme çevirdiği bir ülke. Ve ABD, bu yıkımın sorumluluğunu üstlenmek yerine, yeniden “çözüm mimarı” rolüne bürünmeye hazırlanıyor. Bu, yalnızca ironik değil; aynı zamanda ahlaki bir çöküştür.

ABD’nin Ortadoğu’da güvenilir bir barış aktörü olabilmesi için önce kendi geçmişiyle yüzleşmesi gerekir. Irak’ta, Libya’da, Afganistan’da ve Suriye’de bıraktığı enkazla. Aksi halde Washington’un her yeni “barış girişimi”, bir başka halkın kaderine biçilen yeni bir baskı senaryosundan ibaret olacaktır.