Trump’tan Türkiye için CAATSA ve F-35 mesajı

Ankara’daki temasları sırasında konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye ile savunma alanındaki ilişkiler konusunda dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

Trump, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını ifade ederken, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına ilişkin de olumlu mesajlar verdi.

ABD Başkanı, ilk açıklamasında F-35 satışının değerlendirileceğini belirtirken, daha sonraki değerlendirmesinde bu ifadelerini güçlendirerek Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını alacağını söyledi.

Erdoğan-Trump diyaloğu zirvenin öne çıkan başlıklarından biri oldu

Zirve boyunca iki lider arasındaki yakın diyalog da uluslararası basının dikkatini çekti.

Donald Trump, daha önce dile getirdiği “Cumhurbaşkanı Erdoğan olmasaydı bu zirveye katılmazdım.” yönündeki değerlendirmesini yeniden hatırlatarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğine övgüde bulundu.

Trump, Türkiye’nin savunma sanayii ve bölgesel etkisine dikkat çekerek Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı güçlü bir lider olarak nitelendirdi ve Türkiye’nin uluslararası konumuna ilişkin olumlu ifadeler kullandı.

Yunanistan basınında F-35 tartışmaları öne çıktı

Trump’ın Türkiye’ye yönelik açıklamaları özellikle Yunanistan basınında geniş yankı buldu.

Gazetelerde, F-35 programına ilişkin açıklamaların Doğu Akdeniz’deki dengeleri etkileyebileceğine yönelik değerlendirmelere yer verildi. Bazı yayın organları, Ankara’daki görüşmelerin ardından Türkiye ile ABD arasında savunma alanındaki iş birliğinin yeniden güçlenebileceğine ilişkin analizler yayımladı.

Zirveye ilişkin yorumlarda Trump-Erdoğan görüşmesi, NATO kapsamındaki pazarlıklar ve Türkiye’nin artan diplomatik ağırlığı ön plana çıkarıldı.

İsrail basını gelişmeleri yakından takip etti

İsrail basını da Ankara Zirvesi’ni manşetlerine taşıdı.

Yayınlarda Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki temaslar ve F-35 konusundaki açıklamalar öne çıkarılırken, Türkiye ile ABD arasındaki savunma ilişkilerinin yeniden ivme kazanmasının bölgesel güvenlik dengelerine olası etkileri değerlendirildi.

Haberlere göre İsrail’de yapılan analizlerde, Ankara ile Washington arasındaki yakınlaşmanın Orta Doğu’daki stratejik denge açısından önem taşıdığı yönünde yorumlar yer aldı.

Amerikan basını da zirveyi yakından izledi

ABD basını da Ankara’daki NATO Zirvesi’ne geniş yer ayırdı.

The Wall Street Journal, Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki görüşmeyi ve Türkiye ile savunma iş birliğine ilişkin açıklamaları ön plana çıkarırken, The Washington Post ise Trump’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan hakkındaki olumlu değerlendirmelerine dikkat çekti.

Gazetelerde Türkiye’nin savunma sanayii, NATO içindeki rolü ve iki ülke ilişkilerinin geleceğine ilişkin analizler yayımlandı.

Avrupa basınında Türkiye’nin stratejik rolü öne çıktı

İngiliz The Telegraph gazetesi yayımladığı analizde, Türkiye’nin NATO içerisindeki stratejik konumuna, askeri kapasitesine ve diplomatik etkisine vurgu yaptı.

Avrupa basınında yer alan değerlendirmelerde, Ankara’nın NATO Zirvesi’ne ev sahipliği yapmasının Türkiye’nin ittifak içerisindeki ağırlığını gösterdiği ifade edilirken, bazı yayın organları Türkiye’nin Avrupa güvenlik mimarisindeki rolünün giderek güçlendiğine yönelik analizlere yer verdi.

Ankara’da gerçekleştirilen zirve ve Türkiye’nin savunma politikalarına ilişkin gelişmeler, uluslararası medyada geniş yankı uyandırırken, zirvede verilen mesajların önümüzdeki dönemde Türkiye-ABD ilişkileri ve NATO içindeki iş birliği açısından yakından takip edileceği değerlendiriliyor.

Türkiye, 2004 yılında İstanbul’da düzenlenen zirvenin ardından ikinci kez NATO Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapıyor. Ankara’da gerçekleştirilecek 36. NATO Liderler Zirvesi kapsamında 32 üye ülkenin lideri bir araya gelerek ittifakın geleceğini ilgilendiren kritik konuları masaya yatıracak.

Mark Rutte Ankara’ya geldi

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Brüksel’deki NATO Karargâhı’ndan yaptığı açıklamanın ardından Ankara’ya ulaştı. Esenboğa Havalimanı’nda karşılanan Rutte’nin, zirve öncesinde liderlerle temaslarda bulunarak hazırlık sürecini koordine edeceği bildirildi.

Yola çıkmadan önce sosyal medya hesabından paylaşım yapan Rutte, Ankara’da gerçekleştirilecek zirvenin sonuç odaklı olacağını belirterek, savunma harcamalarının artırılması, üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi konularının öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacağını ifade etti.

Haluk Görgün: Tarihi bir zirve olacak

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün de NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Türkiye ziyaretine ilişkin açıklamada bulundu.

Görgün, Savunma Sanayii Forumu’nun koordinasyonunun Başkanlık tarafından yürütüldüğünü belirterek, forum kapsamında NATO ülkeleri arasında savunma sanayii iş birliğini geliştirecek önemli görüşmeler yapılacağını söyledi.

Zirvenin uzun vadeli stratejik ortaklıklara katkı sağlayacağını vurgulayan Görgün, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı organizasyonun tarihi nitelikte olduğunu ifade etti.

Rutte: Daha güçlü Avrupa, daha güçlü NATO demek

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde açıklamalarda bulunan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın caydırıcılık kapasitesinin artırılması gerektiğini söyledi.

Savunma harcamalarında Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın yüzde 5’i seviyesine ulaşılmasına yönelik planların değerlendirileceğini belirten Rutte, ülkelerin katkısıyla NATO’nun daha fazla kaynağa ve daha güçlü savunma altyapısına kavuşacağını dile getirdi.

Avrupa’nın savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesinin NATO’yu güçlendireceğini ifade eden Rutte, savunma bütçelerinin mühimmat, füze ve askeri kabiliyetlerin geliştirilmesine yönlendirileceğini söyledi.

Ukrayna’daki savaşın ittifak açısından önemini de vurgulayan Rutte, Ukrayna’nın güvenliğinin NATO ülkelerinin güvenliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek desteğin süreceğini kaydetti.

Türkiye’nin savunma sanayisine övgü

Mark Rutte, zirve öncesinde yaptığı değerlendirmelerde Türkiye’nin NATO içerisindeki rolüne de dikkat çekti.

Türkiye’yi, NATO’nun en güçlü ordularından birine sahip, eğitimli ve donanımlı bir müttefik olarak nitelendiren Rutte, yaklaşık 3 bin şirketten oluşan Türk savunma sanayii ekosisteminin son yıllarda gösterdiği gelişimin ittifak açısından önemli bir değer oluşturduğunu ifade etti.

Zirvede hangi konular görüşülecek?

Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi’nin ana gündeminde, savunma harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın yüzde 5’ine çıkarılması hedefinin uygulanması yer alıyor.

Bunun yanı sıra savunma sanayii üretiminin artırılması, yeni savunma anlaşmalarının hayata geçirilmesi, Ukrayna’ya verilecek desteğin devamı ve Avrupa’nın kolektif savunma kapasitesini güçlendirmeye yönelik “NATO 3.0” vizyonu da liderlerin değerlendireceği başlıca konular arasında bulunuyor.

32 lider Ankara’da buluşacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek zirvede, ABD Başkanı Donald Trump’ın da aralarında bulunduğu NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları bir araya gelecek.

Zirvenin resmi programı, 7 Temmuz sabahı ATO Congresium’da düzenlenecek NATO Savunma Sanayii Forumu (NSDIF 2026) ile başlayacak. NATO tarihinde ilk kez resmi zirve programına dahil edilen forum, müttefik ülkelerin karar vericileri ile savunma sanayii sektörünün önde gelen temsilcilerini aynı platformda buluşturacak.

NATO 3.0 ile yeni güvenlik dönemi

Ankara Zirvesi’nin en kritik başlığı, NATO’nun gelecekteki güvenlik mimarisini şekillendirecek “NATO 3.0” konsepti olacak.

Yeni vizyon, Avrupa’nın ittifak içerisindeki savunma sorumluluğunu artırmasını, savunma sanayii üretim kapasitesinin güçlendirilmesini ve ortak savunma projelerinin genişletilmesini öngörüyor. Böylece NATO’nun değişen küresel güvenlik ortamına daha hızlı ve güçlü şekilde uyum sağlaması hedefleniyor.

Türkiye yeni konseptin öne çıkan ülkeleri arasında

Uzman değerlendirmelerine göre NATO 3.0 yaklaşımı, ABD’nin stratejik önceliklerini giderek Asya-Pasifik bölgesine kaydırmasıyla birlikte Avrupa’nın güvenlik alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesi ihtiyacından doğdu.

Bu süreçte Türkiye, güçlü ordusu, gelişmiş savunma sanayii altyapısı ve kendi güvenlik ihtiyaçlarını büyük ölçüde yerli imkânlarla karşılayabilen yapısıyla yeni konseptin en dikkat çeken müttefiklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Mark Rutte: Türkiye savunma üretiminde kritik öneme sahip

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Ankara Zirvesi öncesinde yaptığı değerlendirmelerde Türkiye’nin savunma sanayiindeki kapasitesine dikkat çekti.

Rutte, “Daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa anlamına gelen NATO 3.0’ı inşa etmek önceliklerimiz arasında yer alıyor. Bunun için savunma sanayii üretimini önemli ölçüde artırmamız gerekiyor. Yaklaşık 3 bin savunma sanayii şirketine sahip Türkiye bu hedef açısından önemli bir ülke konumunda bulunuyor.” ifadelerini kullandı.

Avrupa’nın sorumluluğu artacak

Rutte, NATO 3.0 vizyonunun ABD’nin ittifaktaki rolünü azaltmayı değil, yük paylaşımını daha dengeli hale getirmeyi amaçladığını belirtti.

Yeni dönemde ABD’nin konvansiyonel askeri gücü ve nükleer caydırıcılığıyla Avrupa’daki varlığını sürdüreceğini ifade eden Rutte, buna karşılık Avrupa ülkelerinin savunma alanında daha fazla sorumluluk üstleneceği yeni bir NATO yapısının oluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.

Ankara’da yapılacak zirvede alınacak kararların, NATO’nun önümüzdeki yıllardaki güvenlik politikalarına yön vermesi ve ittifakın yeni dönemde izleyeceği stratejinin temelini oluşturması bekleniyor.

Türkiye’ye gerçekleştireceği ziyaret kapsamında değerlendirmelerde bulunan Kallas, AB Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos ile İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner’in de temaslarda bulunacağını belirtti.

“Türkiye Stratejik Öneme Sahip Bir Ortak”

Türkiye’nin Avrupa Birliği açısından önemli bir ortak olduğunu vurgulayan Kallas, göç yönetimi, savunma politikaları ve bölgesel istikrar konularında Ankara’nın kritik bir rol üstlendiğini ifade etti.

Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Kafkasya’da da Türkiye’nin etkili bir aktör olduğuna dikkat çeken Kallas, iki taraf arasında yürütülecek görüşmelerin ortak çalışma alanlarını geliştirmek açısından önem taşıdığını dile getirdi.

“Ankara Zirvesi Gerçekten Tarihi”

7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek NATO Ankara Zirvesi’ne yeniden katılacağını belirten Kallas, zirvenin uluslararası güvenlik açısından kritik bir dönemde gerçekleştirileceğini söyledi.

Son dönemde transatlantik ilişkilerin ciddi sınamalarla karşı karşıya kaldığını belirten Kallas, zirvede verilecek birlik mesajının yalnızca NATO müttefikleri için değil, ittifakın karşısındaki aktörler açısından da önemli bir anlam taşıyacağını ifade etti.

Gündemde Savunma, Caydırıcılık ve Ukrayna Var

Kallas, zirvede savunma sanayii üretim kapasitesinin artırılması, NATO’nun caydırıcılık gücünün güçlendirilmesi ve Ukrayna’ya verilecek desteğin geliştirilmesi gibi başlıkların ön plana çıkacağını söyledi.

Bunun yanında Avrupa güvenliği, savunma harcamaları, Orta Doğu’daki gelişmeler ve ittifakın geleceğine ilişkin değerlendirmelerin de liderler tarafından ele alınması bekleniyor.

32 Ülkenin Lideri Ankara’da Buluşacak

NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarını ağırlayacak zirve kapsamında ilk gün çeşitli diplomatik temaslar gerçekleştirilecek.

7 Temmuz’da dışişleri bakanları düzeyinde İstanbul İş Birliği Girişimi toplantısı yapılacak. Toplantıya Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin dışişleri bakanları katılacak ve ev sahipliğini Dışişleri Bakanı Hakan Fidan üstlenecek.

Aynı gün akşam saatlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde liderler onuruna resmi yemek düzenlenecek. Ayrıca NATO-Ukrayna Konseyi formatında dışişleri bakanlarının katılımıyla çalışma yemeği gerçekleştirilecek. Toplantıya Ukrayna Dışişleri Bakanı ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da katılacak.

8 Temmuz’da yapılacak ana liderler oturumunun ardından NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin zirvenin sonuçlarını değerlendireceği bir basın toplantısı düzenlemesi planlanıyor.

Savunma Sanayii Forumu da Programda Yer Alacak

Zirve kapsamında 7 Temmuz’da Ankara Ticaret Odası Kongre Merkezi’nde Savunma Sanayii Forumu gerçekleştirilecek.

Forumda füze sistemleri, elektronik harp teknolojileri ile istihbarat, izleme ve keşif (ISR) alanlarındaki ihtiyaçlara yönelik çok taraflı iş birliği projeleri ele alınacak. Daha önce yan etkinlik olarak düzenlenen forum, bu yıl ilk kez NATO Zirvesi’nin resmi programına dahil edildi.

Öte yandan zirve süresince NATO Parlamenterler Zirvesi, “NATO Ankara Summit Dialogues”, “Allies at Ankara” etkinliği ve çeşitli uluslararası çalıştaylar ile yuvarlak masa toplantıları da düzenlenecek.