Türkiye, “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda hem diplomatik hem de askeri alanda eş zamanlı adımlar atmaya devam ediyor. Bu kapsamda ilk aşama olarak, sınır güvenliğini tehdit eden PKK/YPG unsurlarına karşı Suriye’nin kuzeyinde operasyonlar yürütüldü.

Müzakere Girişimleri Sonuç Vermedi

Türkiye’nin sahadaki askeri hamlelerinin ardından, Rusya ve ABD’nin girişimiyle sorunun müzakere yoluyla çözülmesi gündeme geldi. Ancak yapılan görüşmelere rağmen, PKK/YPG’nin faaliyetlerini sonlandırmaya yönelik somut bir adım atılmadı.

Bu gelişmelerin ardından Türkiye’nin desteklediği muhalif unsurlar, Esad rejimi ve YPG hedeflerine yönelik askeri operasyonlara başladı. Kısa sürede sahadaki dengeleri değiştiren bu hamleler, Suriye krizinin yeniden siyasi çözüm sürecine girmesine zemin hazırladı. Aynı zamanda PKK/YPG’nin Suriye’deki varlığının tasfiye edilmesi süreci de hız kazandı.

“Sırada Irak Var” Mesajı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, CNN Türk’te Ahmet Hakan’ın sorularını yanıtladığı programda, sürecin Irak boyutuna dikkat çekti. Fidan, “Bu işin bir de Irak ayağı var. Suriye ayağı bittikten sonra Irak ayağı geliyor. İnşallah Irak’ta buradan ders çıkarılır ve daha sağlıklı bir geçiş süreci olur” ifadelerini kullandı.

Irak’taki PKK varlığının gelecekte daha büyük bir sorun haline gelip gelmeyeceği sorusuna da yanıt veren Fidan, örgütün Irak’ta geniş alanları kontrol ettiğini vurguladı. “Türkiye’de işgal edebildiği hiçbir alan yok ama Irak’ta çok geniş toprak parçalarını kontrol ediyor. Bu, artık Türkiye’nin değil Irak’ın egemenlik sorunudur” dedi.

Irak hükümetinin bu duruma müdahale edecek güce sahip olup olmadığı yönündeki soruya ise Fidan, “Kesinlikle yetiyor” yanıtını verdi.

Hakan Fidan, PKK, YPG, Irak PKK varlığı, Suriye PKK operasyonu, terörle mücadele, Türkiye Irak ilişkileri, Dışişleri Bakanlığı açıklama, PKK Irak ayağı, Suriye’de PKK temizliği

10 Mart’ta varılan anlaşmanın sahada uygulanmaması üzerine Şam yönetimi askeri müdahale kararı almış ve geniş çaplı operasyonlar başlatmıştı. SDG/YPG’nin Halep’te sivil yerleşim alanlarını hedef alan saldırılarının ardından Suriye ordusu, örgütü kentin üç mahallesinden çıkardı.

Bunun devamında Fırat’ın doğusu ve batısında eş zamanlı operasyonlar yürüten Suriye ordusu, Rakka, Deyrizor ve Tabka başta olmak üzere birçok stratejik noktada kontrolü yeniden ele geçirdi.

Yaşanan çatışmaların ardından taraflar arasında 15 günlük bir ateşkes sağlandı. Ateşkesi izleyen günlerde Şam yönetimi ile SDG/YPG arasında, ateşkesin kalıcı hale getirilmesini ve kademeli entegrasyonu öngören yeni bir mutabakat daha imzalandı. Suriye devlet televizyonu, anlaşmanın resmen yürürlüğe girdiğini duyurdu.

Bu gelişmelerin ardından Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı güvenlik güçleri, SDG/YPG’nin kontrolünde bulunan Haseke’ye girmeye başladı. Yaklaşık 100 personel ve bir komutandan oluşan konvoyun kente girişi sırasında SDG/YPG tarafından sokağa çıkma yasağı ilan edildi.

Kent merkezine ulaşan güvenlik güçlerinin Haseke’de kontrolü tamamen sağladığı, kamu binaları çevresinde konuşlanmaya başladığı belirtildi. Haseke Trafik Merkezi binası önünde konuşlanan güçler, binaya Suriye bayrağı asmaya çalıştı.

Konvoyun bölgeye ulaşmasının ardından, sokağa çıkma yasağına rağmen çok sayıda sivil sokaklara çıkarak gelişmeleri sevinç gösterileriyle karşıladı.

Öte yandan anlaşma kapsamında hareketliliğin sürdüğü bir diğer bölge olan Ayn el-Arab’da (Kobani) da dün Suriye Halep İç Güvenlik Güçleri’nin şehre giriş yaptığı bildirildi.

Bahçeli, SDG’nin Suriye’nin kuzey ve kuzeydoğusunda fiilî kontrol alanları oluşturmasının ülkenin yeniden inşası ve istikrar süreci önünde ciddi bir engel teşkil ettiğini belirterek, “SDG bir terör örgütüdür ve Suriye Kürtlerini temsil etmemektedir” dedi.

Türkiye’nin Suriye’nin üniter yapısına verdiği açık desteğin sahadaki dengeleri doğrudan etkilediğini vurgulayan Bahçeli, terör örgütlerinin tasfiye edilmesi ve kapsayıcı bir anayasal düzenin inşa edilmesinin Suriye’nin geleceği açısından hayati önemde olduğunu ifade etti.

Suriye İçin 8 Maddelik Yol Haritası

Bahçeli, Suriye’de barış, huzur, birlik ve bütünlüğün sağlanması; Suriyelilerin refahı ile temel hak ve özgürlüklerinin güvence altına alınması için izlenmesi gereken yol haritasını şu başlıklar altında sıraladı:

1. 10 Mart 2025 mutabakatının eksiksiz uygulanması, SDG ve bağlantılı tüm yapıların feshedilerek Suriye devlet kurumlarına geri dönüşü olmayacak şekilde entegre edilmesi,

2. Federasyon ve özerklik tartışmalarının sonlandırılması, Suriye’nin toprak bütünlüğünün güvence altına alınması ve merkezi devlet otoritesinin ülke genelinde tesis edilmesi,

3. Kapsayıcı ve demokratik yeni bir anayasanın hazırlanması, tüm etnik ve dini kesimlerin eşit biçimde temsil edilmesi,

4. Kürtlerle SDG’nin net şekilde ayrıştırılması, SDG’nin Kürtlerin temsilcisi olduğu algısının kırılması,

5. Kürtçenin seçmeli ders olarak eğitim sistemine dâhil edilmesi başta olmak üzere Türkmenler ve diğer asli unsurların kültürel haklarının gözetilmesi,

6. “Suriye vatandaşlığı” kavramının güçlendirilmesi, etnik kimlikler yerine ortak vatandaşlık bağının esas alınması,

7. Başkanlık sistemi temelinde istikrarlı bir yönetim yapısının kurulması, kuvvetler ayrılığı, serbest ve adil seçimler ile temel hakların güvence altına alınması,

8. Ekonomik ve siyasi açıdan güçlü bir Suriye’nin bölgesel istikrarın temel aktörlerinden biri hâline gelmesi.

Merkezi Devlet ve Üniter Yapı Vurgusu

Bahçeli, Ahmed Şara liderliğindeki yeni Suriye yönetiminin parçalı yapıyı sona erdirerek merkezi devlet otoritesini yeniden tesis etmeyi öncelik hâline getirdiğini belirtti. Bu kapsamda 10 Mart 2025’te SDG ile varılan mutabakatın önemli bir dönüm noktası olduğunu ancak SDG yönetiminin geçen sürede mutabakatın ruhuna aykırı davrandığını ifade etti.

SDG elebaşı Mazlum Abdi’nin, özerklik ve federasyon taleplerini gündemde tutarak süreci oyalamaya çalıştığını belirten Bahçeli, bu tutumun Şam yönetimi tarafından açık bir toprak bütünlüğü tehdidi olarak algılandığını kaydetti.

Türkiye’nin Suriye’nin üniter yapısına verdiği net ve kararlı desteğin, Şam yönetiminin elini güçlendirdiğini vurgulayan Bahçeli, bu tutumun SDG’nin dış destek beklentilerini de zayıflattığını dile getirdi.

Sahadaki Gelişmeler ve Aşiretlerin Tutumu

Bahçeli, Suriye ordusunun Halep’ten başlayarak Fırat’ın batısında SDG kontrolündeki alanlarda ilerleyişinin, merkezi otoritenin sahadaki kararlılığını ortaya koyduğunu söyledi. Rakka yönünde ilerleyen Suriye ordusuna, bölgede yaşayan Kürt ve Arap aşiretlerinden destek geldiğini belirten Bahçeli, birçok aşiretin Şam yönetiminin yanında saf tuttuğunu ifade etti.

“Doğru olan da budur” diyen Bahçeli, “Suriye’de Kürtler başkadır, SDG başkadır. SDG bir terör örgütüdür ve Kürtleri temsil etmemektedir” ifadelerini kullandı.

Bu gelişmelerin, SDG’nin çoğunluğu Arap nüfustan oluşan bölgeleri silah zoruyla kontrol altında tutamayacağını gösterdiğini vurgulayan Bahçeli, örgütün iddia ettiği gibi vazgeçilmez bir aktör olmadığının ortaya çıktığını söyledi.

Şara’nın Kararnamesi ve Kürt Hakları

Bahçeli, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın Kürt dili ve kültürüne ilişkin yayımladığı 13 sayılı kararnamenin, birlik ve istikrar açısından olumlu bir adım olduğunu ifade etti. Kararnamenin, Kürtlerin Suriye halkının asli bir parçası olduğunu vurguladığını ve SDG’nin “Kürtleri temsil ediyoruz” iddiasını zayıflattığını belirtti.

Bu düzenlemenin Türkmenler ve diğer etnik gruplar aleyhine olmadığını söyleyen Bahçeli, yeni anayasa sürecinde tüm asli unsurların kültürel haklarının gözetilmesi gerektiğini vurguladı.

Kürtçenin seçmeli ders olarak okutulmasının, resmî dil ilkesini zedelemediğini ifade eden Bahçeli, “Her insanın ana dili ana sütü gibi haktır; ancak kamusal alanda ortak bir resmî dil birlik ve bütünlüğün gereğidir” dedi.

Yeni Anayasa ve Suriye’nin Geleceği

Bahçeli, Suriye’nin üniter yapıyı esas alan, etnik ve dini farklılıkları kucaklayan, ancak ayrılıkçılığa kapı aralamayan bir anayasal düzenle yeniden inşa edilmesi gerektiğini belirtti. Federasyon ve özerklik gibi modellerin yeniden çatışma riskini artıracağı uyarısında bulundu.

Başkanlık sistemi temelinde güçlü ve istikrarlı bir yönetim yapısının oluşturulması gerektiğini ifade eden Bahçeli, çok partili hayat, temsil adaleti ve kuvvetler ayrılığının Suriye’nin istikrarı için vazgeçilmez olduğunu söyledi.

Bahçeli, “Türkiye’nin huzuru ve güvenliği, Suriye’nin istikrarı ile doğrudan bağlantılıdır” diyerek açıklamalarını tamamladı.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin TBMM Grup Toplantısı’nda yaptığı konuşmada Suriye’de son dönemde yaşanan gelişmelere ilişkin sert değerlendirmelerde bulundu. Bahçeli, SDG’nin sözde lideri Mazlum Abdi’yi hedef alarak, Abdi’nin İsrail’in etkisi altında hareket ettiğini ve PKK’nın kurucu liderine karşı sadakatsiz davrandığını söyledi.

Türkiye’nin iç ve dış gündemine dair mesajlar veren Bahçeli, Suriye’deki gelişmelerin büyük bir provokasyon süreci olduğunu vurguladı. SDG/YPG’nin attığı adımların bölgedeki istikrarsızlığı derinleştirdiğini belirten Bahçeli, bu yapının PKK’nın devamı olduğunu ve geleceğinin de aynı olması gerektiğini dile getirdi.

“SDG/YPG, PKK’dan Bağımsız Değildir”

Bahçeli, PKK’nın örgütsel varlığının sona erdiğini ve silahların bırakıldığını hatırlatarak, bu örgütün uzantısı olarak gördüğü SDG/YPG’nin de aynı sürecin parçası olması gerektiğini ifade etti. İmralı’dan yapılan 27 Şubat çağrısının barış ve kucaklaşmaya yönelik olduğunu söyleyen Bahçeli, bu çağrının terör örgütünün tüm yapıları için bağlayıcı nitelikte olduğunu savundu.

Mazlum Abdi’nin Siyonizm yanlısı bir tutum sergilediğini öne süren Bahçeli, İsrail’in bölgede iç karışıklık yaratmak amacıyla çeşitli unsurları kullandığını dile getirdi.

DEM Parti’ye Eleştiri

DEM Parti’nin söylemlerini de eleştiren Bahçeli, Halep’te Kürt sivillere yönelik saldırı iddialarının gerçeği yansıtmadığını söyledi. Kürt ve Türk halkının ortak kaderi paylaştığını vurgulayan Bahçeli, “Kürt kardeşlerimizin kanı bizim kanımızdır” ifadesini kullandı.

Halep’te sivilleri canlı kalkan olarak kullanan yapının SDG/YPG olduğunu iddia eden Bahçeli, Suriye ordusunun sivilleri tahliye ederken hassas davrandığını belirtti. DEM Parti yetkililerinin Türkiye’ye yönelik açıklamalarını ise “sorunlu ve üzücü” bir dil olarak nitelendirdi.

“Türkiye Terörle Pazarlık Yapmaz”

Bahçeli, SDG/YPG ile Ankara arasında müzakere yapılması yönündeki çağrıları sert bir dille reddetti. İsrail’in etkisi altında olduğunu öne sürdüğü bir terör örgütüyle pazarlık yapılmasının mümkün olmadığını ifade eden Bahçeli, muhatabın yalnızca PKK’nın kurucu lideri olduğunu söyledi.

Halep’te sükûnetin sağlanmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendiren Bahçeli, Suriye’nin toprak bütünlüğünün mutlaka korunması gerektiğini vurguladı. SDG/YPG’nin muhatabının Türkiye değil, Suriye devleti olduğunu belirtti.

“Türk ile Kürt Kader Ortaklığı İçindedir”

Konuşmasının sonunda birlik ve beraberlik vurgusu yapan Bahçeli, terörsüz bir Türkiye hedefi doğrultusunda fedakârlık yapıldığını belirterek, silahlı ve şiddet yanlısı unsurların toplumdan tamamen ayıklanacağını söyledi. Türkiye’nin ve bölgenin daha büyük bir yıkıma sürüklenmemesi için herkesin sorumluluk alması gerektiğini ifade etti.

YENİ YÖNETİMİN ENTEGRASYON HEDEFİ

Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından Ahmed Şara liderliğinde kurulan yeni Suriye hükümeti, ülkedeki tüm silahlı unsurları merkezi bir yapı altında toplamayı öncelikli hedef olarak ilan etti. Bu doğrultuda, PKK’nın Suriye yapılanması olarak bilinen SDG ile 10 Mart tarihinde askeri entegrasyon sürecine yönelik bir anlaşma imzalandı.

MÜZAKERELER ASKIYA ALINDI

Suriye hükümeti, söz konusu anlaşma kapsamında tanınan sürenin dolmasına rağmen ilerleme sağlanamaması üzerine SDG ile yürütülen tüm müzakereleri durdurma kararı aldı. Bu gelişmenin ardından bölgede tansiyon yeniden yükseldi.

HALEP’TE ÇATIŞMALAR ŞİDDETLENDİ

Müzakerelerin askıya alınmasının ardından, örgüt mensuplarının Halep’te sivil yerleşim alanlarını hedef alan topçu atışları yaptığı belirtildi. Bu saldırıların ardından bölgede çatışmalar başladı. Suriye ordusunun terör noktalarına yönelik başlattığı operasyonlar, gece saatlerinde daha da yoğunlaştı.

EŞREFİYE VE BİN ZEYD MAHALLELERİNDE KONTROL SAĞLANDI

Sahadaki askeri kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Suriye ordusuna bağlı birlikler Eşrefiye ve Bin Zeyd mahallelerine girerek bölgelerin büyük bölümünde kontrolü sağladı. Olası mayın ve el yapımı patlayıcı riskine karşı birliklerin kontrollü şekilde ilerlediği, ardından arama-tarama faaliyetlerinin başlatıldığı aktarıldı.

ÖRGÜT KARARGAHLARI TEMİZLENDİ

Operasyonlar sırasında, SDG’nin karargâh olarak kullandığı belirtilen bir binaya girildi. Yapının içindeki PKK elebaşı Abdullah Öcalan ve diğer örgüt mensuplarına ait posterlerin yanı sıra örgüt bayraklarının kaldırıldığı bildirildi. Temizleme çalışmalarının ardından binanın askeri denetim altına alındığı kaydedildi.

SDG ile Suriye güvenlik güçleri arasında Halep çevresinde şiddetli çatışmalar yaşanırken, sivillerin hedef alınması bölgede tansiyonu daha da yükseltti.

SURİYE ORDUSU HALEP YOLUNDA KONUŞLANDI

Çatışmaların ardından Suriye ordusuna bağlı takviye birlikleri, İdlib-Halep güzergâhı boyunca konuşlandırıldı. Orduya ait çok sayıda tank ve zırhlı aracın Halep yönüne ilerlediği anlar kameralara yansıdı.

VALİLİKTEN AÇIKLAMA GELDİ

Halep Valisi Azzam El-Ğarib, yaşanan gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, devletin sivillere yönelik her türlü tehdide karşı kararlı bir duruş sergileyeceğini vurguladı. El-Ğarib, “Halep’in güvenliğini tehdit etmeye çalışan herkes caydırılacaktır. Vatandaşlarımıza zarar verilmesine asla müsamaha gösterilmeyecektir” ifadelerini kullandı.

HALK SOKAĞA ÇIKTI

Saldırıların ardından Halep’te yaşayan çok sayıda sivil, SDG’nin kentten çıkarılması çağrısıyla protesto gösterileri düzenledi. Göstericiler, Suriye güvenlik güçlerinden daha güçlü adımlar atılmasını talep etti.

2 SİVİL HAYATINI KAYBETTİ

Bölgeden gelen bilgilere göre, YPG unsurlarının gerçekleştirdiği havan saldırılarında 2 sivil yaşamını yitirdi. Ağır yaralıların bulunduğu, can kaybının artmasından endişe edildiği belirtildi.