Ekointernet Haber Ulusal Haber Portalı
Terörsüz Türkiye hedefi kapsamında hazırlanan 12 maddelik Çerçeve Yasa, TBMM Genel Kurulu’nda 468 oyla kabul edildi. “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adıyla Meclis gündemine gelen düzenleme, PKK/KCK’nın silah bırakması ve örgütsel varlığını sona erdirmesine yönelik sürecin ardından atılacak hukuki adımları belirliyor. Düzenlemenin soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerine ilişkin dikkat çeken hükümleri bulunuyor. İşte merak edilen 10 soru ve yanıtı…
Türkiye’nin terörden arındırılması ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi amacıyla yürütülen süreçte yeni bir aşamaya geçildi.
Yaklaşık iki yıl önce başlayan süreçte Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin ortaya koyduğu siyasi iradenin ardından, PKK’nın kendisini feshetmesi ve silahların teslim edilmesiyle birlikte süreç yasal düzenleme aşamasına taşındı.
Bu kapsamda hazırlanan 12 maddelik Çerçeve Yasa, TBMM Genel Kurulu’nda yapılan oylamada 468 oyla kabul edildi.
“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adıyla yasalaşan düzenleme, belirli şartların gerçekleşmesinin ardından soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinden infaz süreçlerine, silah ve mühimmatların kayıt altına alınmasından sürecin Meclis tarafından izlenmesine kadar birçok başlıkta yeni hükümler getiriyor.
Peki düzenleme tam olarak ne öngörüyor? Kimler yararlanabilecek? Erteleme süreleri ne kadar olacak? İşte 10 soruda Terörsüz Türkiye düzenlemesinin ayrıntıları…
1- Terörsüz Türkiye Yasası neyi amaçlıyor?
Düzenlemenin temel amacı, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin ve örgütün kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin tespit edilmesinin ardından uygulanacak hukuki süreci belirlemek.
Bunun için öncelikle güvenlik kurumlarının tespiti, ardından bu tespiti teyit eden Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete’de yayımlanması şartı aranacak.
Düzenleme; örgütü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, bilerek ve isteyerek yardım etme ve propaganda yapma gibi suçların yanı sıra örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen belirli suçları da kapsıyor.
Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında düzenlenen ve örgüt lehine işlenen bazı suçlar da düzenleme kapsamında değerlendirilecek.
2- Soruşturma ve davalarda erteleme nasıl uygulanacak?
Düzenlemenin uygulanabilmesi için PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca belirlenmesi, bu tespitin de MGK kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Bunun ardından belirli soruşturma ve kovuşturmalar için erteleme mekanizması devreye girecek.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl ertelenecek.
15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise erteleme süresi 10 yıl olacak.
Ancak örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren bazı suçlar bu kapsamın dışında tutuluyor.
Erteleme döneminde dava zamanaşımı işlemeyecek.
3- Erteleme kararı alınırsa süreç nasıl takip edilecek?
Verilen erteleme kararları özel olarak oluşturulacak bir sisteme kaydedilecek.
Bu kayıtlar herkesin erişimine açık olmayacak. Sadece soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim ya da mahkeme tarafından talep edilmesi halinde ve belirlenen amaç doğrultusunda kullanılabilecek.
Erteleme süresi içinde yeni bir terör suçu işlenmesi halinde verilen erteleme kararı kaldırılacak ve ilgili soruşturma veya kovuşturma kaldığı yerden devam edecek.
4- Hapis cezası alanlar için ne değişecek?
Düzenleme, belirli şartları taşıyan ve kapsam dahilindeki suçlardan hüküm giymiş kişiler açısından da infaz ertelemesi öngörüyor.
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan hüküm giyenler ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan mahkum olanlar kapsam dışında tutuluyor.
Bunun dışındaki kapsam dahilindeki suçlarda;
- 15 yıl veya daha az hapis cezası: 5 yıl infaz ertelemesi,
- 15 yıldan fazla hapis cezası: 10 yıl infaz ertelemesi,
- Müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis: 10 yıl infaz ertelemesi
uygulanabilecek.
İnfaz ertelemesi infaz hakiminin kararıyla yapılacak.
Bu düzenleme, müsadere kararlarının uygulanmasına engel olmayacak.
5- Erteleme süresinde yeni bir terör suçu işlenirse ne olacak?
Bu, düzenlemenin en kritik güvence mekanizmalarından biri.
Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren belirlenen süre içerisinde yeni bir terör suçu işlenmesi halinde infaz hakimi erteleme kararını kaldıracak.
Bunun sonucunda daha önce ertelenen cezanın infazına devam edilecek.
Öte yandan belirlenen süre herhangi bir yeni suç işlenmeden tamamlanırsa, ilgili ceza infaz edilmiş sayılacak.
Sürecin takibi Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yapılacak.
6- Mahkumiyet nedeniyle kaybedilen haklar geri alınabilecek mi?
Düzenleme, mahkumiyet nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının kaldırılması konusunda da belirli süre şartları getiriyor.
5 yıllık erteleme uygulananlar açısından karar tarihinden itibaren 2 yıl, 10 yıllık erteleme uygulananlar açısından ise 3 yıl geçmesi gerekecek.
Bu sürelerin ardından mahkumiyet nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılması için talepte bulunulabilecek.
7- Terörsüz Türkiye sürecini kim takip edecek?
Düzenlemenin uygulanmasını ve sürecin ilerleyişini takip edecek özel bir kurul oluşturulacak.
Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık edecek.
Kurulda;
- Adalet Bakanı,
- Dışişleri Bakanı,
- İçişleri Bakanı,
- Milli Savunma Bakanı,
- Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri,
- Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı,
- Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri
yer alacak.
İhtiyaç görülmesi halinde kurul bünyesinde alt komisyonlar oluşturulabilecek. Bakanlıklar, kamu kurumları ve gerekli görülen kişiler de toplantılara davet edilebilecek.
8- TBMM süreçte nasıl rol üstlenecek?
Terörsüz Türkiye sürecinin Meclis ayağı da düzenlemede yer alıyor.
Kurul, yürüttüğü çalışmalar hakkında TBMM’yi düzenli olarak bilgilendirecek.
Ayrıca TBMM Başkanlığı tarafından düzenleme kapsamındaki faaliyetleri takip etmek amacıyla İzleme Komisyonu kurulacak.
Komisyon, süreci izlemenin yanı sıra gerekli gördüğü konularda tavsiyelerde bulunabilecek.
Kurulun sekretarya hizmetlerini ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği yürütecek.
9- Teslim edilen silah ve mühimmatlara ne olacak?
Örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği;
silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler
kayıt altına alınacak.
Bu malzemelerin nasıl muhafaza edileceği ve düzenlemenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
10- Düzenlemeden yararlanmak için nasıl başvuru yapılacak?
Düzenlemenin uygulanabilmesi için öncelikle PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor.
Bu tespitin ardından MGK tarafından alınan kararın Resmi Gazete’de yayımlanması şartı bulunuyor.
Bu aşamadan sonra düzenlemeden yararlanmak isteyenler, 6 ay içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı başvuruda bulunabilecek.
Terörsüz Türkiye’de kritik eşik aşıldı
TBMM Genel Kurulu’nda 468 oyla kabul edilen 12 maddelik düzenleme, PKK’nın silah bırakması ve örgütsel varlığını sona erdirmesine yönelik sürecin hukuki ayağında önemli bir aşama oluşturuyor.
Düzenleme; soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, hükümlülerin infaz süreçleri, silah ve mühimmatların kayıt altına alınması, sürecin devlet kurumları tarafından takip edilmesi ve TBMM’nin izleme mekanizmasına dahil edilmesi gibi başlıkları kapsıyor.
Ancak düzenlemenin uygulanmasında en kritik aşamalardan biri, PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin MGK kararıyla teyit edilmesi olacak.
