İsrail’de sandıklar kapandı: Netanyahu geriledi, gözler koalisyonda

İsrail’de genel seçim heyecanı yerini siyasi belirsizliğe bıraktı. Sandık çıkış anketleri, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun desteklediği bloğun geride kaldığını gösterirken, rakibi Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalif blok da hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı. Rekor düzeydeki katılımın ardından gözler şimdi koalisyon hesaplarına çevrildi.

İsrail’de seçmenler, ülkenin siyasi geleceğini belirleyecek kritik genel seçim için sandık başına gitti. Hamas öncülüğündeki 7 Ekim 2023 saldırılarından sonra yapılan ilk genel seçim olarak öne çıkan oylamada, Başbakan Binyamin Netanyahu ile merkez çizgideki rakibi Gadi Eisenkot arasındaki mücadele dikkat çekti.

Türkiye saatiyle 23.00 itibarıyla sona erdiği belirtilen oy verme işleminin ardından yayımlanan ilk sandık çıkış anketleri, Netanyahu cephesinde ciddi bir kayba işaret etti. Ancak ortaya çıkan tablo, muhalefetin de tek başına iktidar kurabilecek çoğunluğa ulaşamadığını gösterdi.

İSRAİL’DE NETANYAHU’YA DARBE: ÇOĞUNLUK HESABI KARIŞTI

İlk sandık çıkış anketlerine göre, 120 sandalyeli İsrail Parlamentosu Knesset’te Netanyahu karşıtı bloğun 52, Netanyahu’yu destekleyen partilerin ise 50 sandalye kazanması bekleniyor.

Bu tablo, seçim yarışında Netanyahu cephesinin geriye düştüğüne işaret ederken, hükümetin geleceğini de belirsizliğe sürüklüyor. Çünkü İsrail’de hükümet kurabilmek için 120 sandalyeli parlamentoda en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.

İlk tahminlerin kesin sonuçlara dönüşmesi halinde, hiçbir bloğun tek başına çoğunluğu sağlayamaması nedeniyle siyasi pazarlıkların ve koalisyon görüşmelerinin ön plana çıkması bekleniyor.

Filistinli vatandaşları temsil eden partilerin sandalye dağılımındaki konumu da yeni hükümetin kurulmasında belirleyici olabilir.

SANDIĞA TARİHİ KATILIM: ORAN YÜZDE 74’Ü AŞTI

İsrail’deki seçimlerde katılım oranının rekor seviyelere ulaştığı bildirildi. Oy verme işleminin sona ermesine iki saat kala katılımın yüzde 74,7’ye çıktığı belirtildi.

Yaklaşık 7,3 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede bu oranın, 1973’ten bu yana aynı saat diliminde kaydedilen en yüksek katılım olduğu aktarıldı.

Seçimlere gösterilen yoğun ilgi, 7 Ekim 2023 saldırılarının ardından güvenlik politikaları, hükümetin sorumluluğu ve ülkenin siyasi geleceği etrafında şekillenen tartışmaların sandığa yansıması açısından önem taşıyor.

EISENKOT’TAN NETANYAHU HÜKÜMETİNE KARŞI İLK MESAJ

Netanyahu’nun en önemli rakiplerinden Gadi Eisenkot, ilk anketlerin mevcut hükümete yönelik güvensizliğe işaret ettiğini savundu.

Eisenkot, hükümetin değiştirilmesi ve yeni bir yönetimin kurulması için harekete geçeceğini açıkladı. Sandık çıkış anketlerinin nihai sonuçlarla örtüşmesi halinde bunun, İsrail’deki devletçi-Siyonist çoğunluğun zaferi anlamına geleceğini ileri sürdü.

Eisenkot’un gündeme getirdiği “Siyonist seferberlik hükümeti” söylemi, seçim sonrasında yeni bir siyasi denklem oluşturma arayışının işareti olarak değerlendiriliyor.

Ancak muhalefetin hükümeti değiştirebilmesi için yalnızca Netanyahu cephesinin gerilemesi yeterli olmayacak. Mecliste 61 sandalyelik çoğunluğun nasıl oluşturulacağı, seçim sonrasının en kritik sorusu olacak.

NETANYAHU DESTEKÇİLERİNE SANDIK ÇAĞRISI YAPTI

Oy verme işlemi sürerken Netanyahu ve siyasi ortakları, destekçilerini sandığa gitmeye çağırdı. Netanyahu, güvenlik tehditlerini öne çıkararak seçmenlerin oy kullanmasının önemini vurguladı.

Seçim sürecinde Filistinlilere yönelik söylemler de siyasi tartışmaların merkezinde yer aldı. Katılımın yükseldiği seçimde, İsrail vatandaşı Filistinlilerin sandığa ilgisinin önceki seçimlere kıyasla arttığı bildirildi.

Yurt dışında yaşayan yaklaşık 70 bin kişinin oy kullanmak üzere ülkeye döndüğü, yüz binlerce seçmenin ise ilk kez oy kullandığı belirtildi.

“NETANYAHU PANİK İÇİNDE” SUÇLAMASI

Seçim günü bazı siyasi partiler, ülke genelindeki oy verme merkezlerinde usulsüzlük yaşandığı iddialarını gündeme taşıdı.

Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi, Netanyahu’yu seçim sonuçlarına yönelik güveni zedelemeye çalışmakla suçladı.

Parti açıklamasında, Netanyahu’nun seçimin çalındığı yönündeki iddialarla sonuçlara itiraz etmek için zemin hazırladığı öne sürüldü.

Söz konusu suçlamalar, seçim sürecindeki siyasi gerilimi daha da artırdı. Ancak usulsüzlük iddiaları ve tarafların açıklamaları, bağımsız biçimde doğrulanmış bulgular olarak değerlendirilmemeli.

ESKİ GENELKURMAY BAŞKANI EISENKOT KİM?

66 yaşındaki Gadi Eisenkot, İsrail’in eski Genelkurmay başkanları arasında yer alıyor. Siyasi kariyerinde görece yeni bir isim olan Eisenkot, Yashar Partisi’nin liderliğini yürütüyor ve sağdan merkez sola uzanan siyasi çevreleri bir araya getirmeyi hedefleyen bir çizgi izliyor.

Eisenkot’un seçim vaatleri arasında, 7 Ekim 2023 saldırılarına zemin hazırlayan güvenlik zaaflarının araştırılması için bağımsız bir devlet soruşturma komisyonu kurulması da bulunuyor.

Bu vaat, saldırılar öncesindeki güvenlik politikaları ve hükümetin sorumluluğu hakkındaki tartışmaların seçim sonrasında da gündemde kalacağının işareti olarak öne çıkıyor.

İSRAİL’İ HAFTALAR SÜREBİLECEK KOALİSYON PAZARLIĞI BEKLİYOR

İsrail’de hiçbir partinin tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşmasının beklenmediği seçimde, sandık çıkış anketleri siyasi belirsizliği ortadan kaldırmış değil.

İlk tahminlerin kesinleşmesi halinde, hükümetin kurulabilmesi için farklı siyasi partiler arasında yoğun görüşmeler yapılması gerekecek. Bu süreçte küçük partilerin ve meclise giren diğer siyasi grupların desteği kritik önem taşıyabilecek.

İsrail seçim sisteminde partilerin Knesset’e girebilmesi için yüzde 3,25 seçim barajını aşması gerekiyor. Bu oran, oy dağılımına bağlı olarak yaklaşık dört milletvekilliğine karşılık geliyor.

120 sandalyeli parlamentoda 61 milletvekilinin desteğini sağlayacak bir ittifak oluşturulamaması, hükümet kurma sürecini daha da karmaşık hale getirebilir.

İsrail’de seçimlerin ardından asıl mücadele şimdi başlıyor: Netanyahu’nun iktidarını koruyup koruyamayacağı, muhalefetin ortak bir çoğunluk oluşturup oluşturamayacağı ve yeni hükümetin hangi siyasi dengeler üzerine kurulacağı, kesin sonuçlar ve koalisyon görüşmeleriyle netleşecek.